काठमाडौं — खराब कर्जाको असुली सुस्ताउँदै जाँदा वाणिज्य बैंकहरूमा गैरबैंकिङ सम्पत्ति थुप्रिने क्रम बढेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को साउनदेखि वैशाखसम्मको (दस महिना) तथ्यांकअनुसार स्ट्यान्डर्ड चार्टर्डबाहेकका १९ वाणिज्य बैंकमा यस्तो सम्पत्ति एक वर्षमै १९.५१ प्रतिशतले बढेर ४५ अर्ब ९९ करोड ५४ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यो ३८ अर्ब ४८ करोड ६२ लाख रुपैयाँमा सीमित थियो ।
यस अवधिमा १२ बैंकको गैरबैंकिङ सम्पत्ति बढेको छ भने ग्लोबल आइएमई, एनआईसी एसिया, नबिल, कुमारी, माछापुच्छ्रे, एभरेस्ट र राष्ट्रिय वाणिज्यसहित सात बैंकले भने यसलाई घटाउन सफल भएका छन् ।
सबैभन्दा बढी गैरबैंकिङ सम्पत्ति हिमालयन बैंकमा थुप्रिएको छ । गत वर्षभन्दा १८.०९ प्रतिशतले बढेर यो बैंकमा ६ अर्ब ५ करोड ७५ लाख रुपैयाँ बराबरको सम्पत्ति जम्मा भएको छ । ५ अर्ब ९० करोड २४ लाख रुपैयाँसहित ग्लोबल आइएमई बैंक दोस्रोमा छ, यद्यपि यसको यस्तो सम्पत्ति गत वर्षभन्दा ०.९४ प्रतिशतले खुम्चिएको छ । तेस्रो स्थानको प्राइम कमर्सियल बैंकको आँकडा भने सबैको ध्यान खिच्ने खालको छ — एकै वर्षमा ११०.८६ प्रतिशतले उछालिएर यो बैंकमा ४ अर्ब ९९ करोड ७३ लाख रुपैयाँ बराबरको गैरबैंकिङ सम्पत्ति पुगेको छ ।
चौथो स्थानमा नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंक (४ अर्ब ६५ करोड ४५ लाख) र पाँचौंमा एनआईसी एसिया बैंक (४ अर्ब १९ करोड १३ लाख) छन् । त्यसपछि नबिल (साढे ३ अर्ब), कुमारी (२ अर्ब ४६ करोड), लक्ष्मी सनराइज (२ अर्ब ४० करोड) र एनएमबि बैंक (करिब २ अर्ब) क्रमशः तल झर्दै जान्छन् । प्रभु, सिटिजन्स इन्टरनेसनल, कृषि विकास, नेपाल एसबीआई, सानिमा र सिद्धार्थ बैंकको गैरबैंकिङ सम्पत्ति भने एक अर्बदेखि करिब दुई अर्बको दायरामा छ ।
प्रतिशतका हिसाबले हेर्दा प्राइम कमर्सियलपछि एनएमबि बैंक (६०.८८ प्रतिशत), सिटिजन्स इन्टरनेसनल (५२.१५), नेपाल एसबीआई (५१.३४), प्रभु (५०.५८) र नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा (४९.३७) मा सबैभन्दा तीव्र वृद्धि देखिएको छ ।
घट्नेमध्ये माछापुच्छ्रे बैंकमा सबैभन्दा बढी ३३.६३ प्रतिशतले गैरबैंकिङ सम्पत्ति खुम्चिएको छ, जसपछि एभरेस्ट (२०.१६ प्रतिशत) र एनआईसी एसिया (८.९०) पर्छन् ।
सूचीमा सबैभन्दा थोरै गैरबैंकिङ सम्पत्ति भएको नेपाल बैंकमा २३ करोड ३६ लाख रुपैयाँ बराबरको मात्र यस्तो सम्पत्ति छ, जुन गत वर्षभन्दा १४.४७ प्रतिशतले बढी हो । स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकमा भने यस्तो कुनै सम्पत्ति देखिँदैन ।
ऋणीले कर्जा तिर्न नसकेपछि बैंकले धितो आफ्नो नाममा सारेर राख्ने अचल सम्पत्ति नै गैरबैंकिङ सम्पत्ति हो । यो रकम बढ्नुले एकातिर कर्जा असुली सुस्ताएको र अर्कातिर बैंकको पुँजी अनुत्पादक क्षेत्रमा अड्किएको संकेत गर्छ ।





