नेपालको आर्थिक अवस्था: मुख्य सूचकांकहरूको विश्लेषणAnalysis of Nepal's Economic Condition: Key Indicators
नेपालको आर्थिक वृद्धि र स्थायित्वमा पछिल्ला वर्षहरूमा देखा परेका उतारचढावहरूलाई यहाँको आर्थिक सूचकांकहरूले झल्काएका छन्। २०१९/२० देखि २०२३/२४ सम्मका तथ्यांकहरूले देशले महामारीको प्रभावलाई पार गर्दै सुधार त देखाएको छ, तर केही चुनौतीहरू भने अझै कायम छन्।
वास्तविक जीडीपीको उतारचढाव:
२०१९/२० मा वास्तविक जीडीपी वृद्धि दर -२.४ प्रतिशतमा झरेको थियो, जसको मुख्य कारण COVID-19 महामारी थियो।
सुधारको क्रम जारी राख्दै २०२०/२१ मा ४.५ प्रतिशत र २०२१/२२ मा ५.३ प्रतिशतको वृद्धिदर हासिल गरियो।
तर, २०२२/२३ मा यो दर २.३ प्रतिशतमा घटेको छ, र २०२३/२४ मा ३.५ प्रतिशतमा सीमित रह्यो, जसले अझै आर्थिक सुधारको आवश्यकता रहेको संकेत गर्छ।
जीडीपीमा मन्दी:
२०२१/२२ मा १४.३ प्रतिशतको उच्च वृद्धि भएको जीडीपी २०२२/२३ र २०२३/२४ मा क्रमशः ७.५ र ६.७ प्रतिशतमा झरेको छ।
यसले मूल्यवृद्धि र विदेशी बजारमा देखिएको अस्थिरताको कारण नेपाली अर्थतन्त्रमा चुनौती थपिएको देखाउँछ।
स्थिर पूँजी निर्माणको कमी:
ग्रास फिक्स्ड क्यापिटल फर्मेशन को अनुपात २०१९/२० मा ३०.५ प्रतिशत रहेकोमा २०२३/२४ मा घटेर २४.५ प्रतिशतमा झरेको छ।
यो कमीले लगानीको प्रवृत्ति घटेको संकेत गर्दछ, जसले दीर्घकालीन रोजगारी र उत्पादनमा असर गर्न सक्छ।
बचतको वृद्धिदर सकारात्मक:
स्थानीय बचतको अनुपात मा सुधार देखिँदै २०२२/२३ मा ७.४ प्रतिशत र २०२३/२४ मा ७.६ प्रतिशतमा पुगेको छ।
यसले भविष्यमा घरेलु लगानीको सम्भावनालाई प्रोत्साहन गर्ने संकेत दिएको छ।
कुल घरेलु उत्पादनको वृद्धिः
नेपालले २०२३/२४ मा कुल घरेलु उत्पादनलाई ५७०४.८ अर्ब रुपैयाँमा पुर्याएको छ, जुन अर्थतन्त्रको विस्तारलाई देखाउँछ।
तर, यो वृद्धिलाई दीर्घकालीन बनाउन अर्थतन्त्रमा संरचनात्मक सुधार र थप लगानी आवश्यक देखिन्छ।
देशले वर्तमान आर्थिक वृद्धिलाई दीर्घकालीन बनाउनका लागि घरेलु र विदेशी लगानीको वातावरणलाई सुधार गर्न आवश्यक छ।
निर्यात प्रवर्द्धन, रोजगारी सिर्जना, र उत्पादनशक्तिको विस्तारमा जोड दिएर आर्थिक आधारलाई सुदृढ बनाउन जरुरी छ।
सरकारले उच्च बचत दरलाई उत्पादनशील क्षेत्रमा लगानी गर्न प्रेरित गर्ने नीति ल्याउनुपर्ने देखिन्छ।
समग्रमा, नेपालले २०२३/२४ मा देखाएको आर्थिक सूचकांकहरूबाट देखिन्छ कि अर्थतन्त्रलाई अझ मजबुत बनाउन र चुनौतीहरूलाई सामना गर्न दीर्घकालीन योजनाहरू आवश्यक छन्।
The recent fluctuations in Nepal's economic growth and stability have been reflected through various economic indicators over the years. Data from fiscal years 2019/20 to 2023/24 reveal some recovery from the pandemic’s impact, though certain challenges remain.
Fluctuations in Real GDP:
In 2019/20, the real GDP growth rate dropped to -2.4% due to the COVID-19 pandemic.
It showed signs of recovery with a growth rate of 4.5% in 2020/21 and 5.3% in 2021/22.
However, the growth rate fell again to 2.3% in 2022/23, and remained at a limited 3.5% in 2023/24, highlighting the need for further economic improvements.
GDP Decline:
The GDP had a high growth of 14.3% in 2021/22, but this fell to 7.5% in 2022/23 and 6.7% in 2023/24.
This decline can be attributed to inflation and instability in foreign markets, indicating added challenges for the Nepali economy.
Decline in Capital Formation:
The gross fixed capital formation ratio fell from 30.5% in 2019/20 to 24.5% in 2023/24.
This decrease indicates reduced investment trends, which may impact long-term employment and production growth.
Positive Savings Growth:
The local savings rate showed improvement, reaching 7.4% in 2022/23 and 7.6% in 2023/24.
This increase points to potential future domestic investment opportunities.
Growth in Total Domestic Production:
Nepal achieved a total domestic production of NPR 5704.8 billion in 2023/24, indicating economic expansion.
However, sustaining this growth will require structural improvements and increased investment.
To ensure long-term growth, Nepal must improve its environment for both domestic and foreign investment. Strengthening economic foundations through export promotion, job creation, and expanding production capabilities is essential. The government should implement policies that encourage investment of high savings rates into productive sectors. Overall, the economic indicators from 2023/24 suggest that Nepal needs comprehensive plans to strengthen its economy and address ongoing challenges.
