आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा वैदेशिक व्यापार १३.३ प्रतिशतले बढ्यो, व्यापार घाटा अझै उच्चForeign Trade Rises by 13.3% in FY 2024/25, But Trade Deficit Remains High
नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा नेपालको कुल वैदेशिक व्यापार १३.३ प्रतिशतले वृद्धि भई २१ खर्ब ३६ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष यो परिमाण १८ खर्ब ८३ अर्ब रुपैयाँ थियो।
समीक्षा अवधिमा कुल आयात १९ खर्ब १८ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा १२.५ प्रतिशत बढी हो। त्यस्तै, निर्यात २ खर्ब १८ अर्ब रुपैयाँ भएको छ, जसमा २१.५ प्रतिशतको वृद्धि देखिएको छ।
प्रमुख आयात
नेपालले मुख्यतया पेट्रोलियम पदार्थ, सुन, गाडी, मेसिनरी, औषधि, मोबाइल, विद्युत उपकरण, कच्चा पदार्थ र निर्माण सामग्री आयात गरेको छ। यी वस्तुहरूले कुल आयात मूल्यको ठूलो हिस्सा ओगटेका छन्।
प्रमुख निर्यात
निर्याततर्फ भने कापी, हाता बुनेका कार्पेट (गलैंचा), ऊन धागो, तयारी कपडा, धातुजन्य वस्तु, आयुर्वेदिक औषधि, चिया, अदुवा, राल, तथा काठजन्य वस्तु रहेका छन्। यीमध्ये गलैंचाले अझै पनि नेपालको निर्यात आम्दानीमा अग्रस्थान कायम राखेको देखिन्छ।
व्यापार घाटा अझै बढ्दो
निर्यात र आयातबीचको ठूलो अन्तरका कारण व्यापार घाटा १७ खर्ब ९९ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष व्यापार घाटा १६ खर्ब २० अर्ब रुपैयाँ थियो। यसरी निर्यात वृद्धि देखिए पनि आयातको परिमाण अझै उच्च रहनु नै घाटा बढ्ने प्रमुख कारण बनेको हो।
वैदेशिक व्यापारको संरचना
समीक्षा अवधिमा वैदेशिक व्यापारमा भारतको हिस्सा सबैभन्दा ठूलो रह्यो। नेपालका कुल आयातको ६४.७ प्रतिशत र निर्यातको ८०.१ प्रतिशत भारतसँगै भएको छ। चीन र अन्य तेस्रो मुलुकहरूसँगको व्यापारमा पनि वृद्धि भए पनि भारतप्रतिको निर्भरता अझै कायम छ।
आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा निर्यातमा सुधार देखिए पनि आयात बढ्दो क्रममा रहेकाले व्यापार घाटा अझै ठूलो चुनौती बनेको छ। अर्थविद्हरूका अनुसार उत्पादनशील क्षेत्रलाई सबल बनाउन सकिएन भने वैदेशिक व्यापारमा असन्तुलन दीर्घकालीन समस्या बन्ने खतरा छ।
According to the latest data released by Nepal Rastra Bank, Nepal’s total foreign trade in FY 2024/25 (Nepali FY 2081/82) increased by 13.3%, reaching Rs. 21.36 trillion, compared to Rs. 18.83 trillion in the previous year.
During the review period, imports rose by 12.5%, totaling Rs. 19.18 trillion, while exports grew by 21.5%, amounting to Rs. 2.18 trillion.
Major Imports
Nepal’s key imports included petroleum products, gold, automobiles, machinery, medicines, mobile phones, electrical equipment, raw materials, and construction goods. These items accounted for the bulk of the country’s import bill.
Major Exports
On the export side, major items were handmade carpets, woolen yarn, ready-made garments, metal products, ayurvedic medicines, paper, tea, ginger, resin, and wooden products. Among these, handmade carpets (rugs) continued to dominate Nepal’s export earnings.
Rising Trade Deficit
Despite growth in exports, the trade gap widened further. The trade deficit reached Rs. 17.99 trillion, up from Rs. 16.20 trillion in the previous year. Analysts note that while exports have shown progress, the overwhelming scale of imports remains the primary driver of the growing deficit.
Trade Structure
India remained Nepal’s largest trading partner, accounting for 64.7% of total imports and 80.1% of total exports. Trade with China and other countries also increased, but Nepal’s heavy reliance on India persists.
Although exports registered double-digit growth in FY 2024/25, the persistently high level of imports kept the trade deficit alarmingly wide. Economists warn that unless Nepal strengthens its productive sectors and reduces dependence on imports, the imbalance in foreign trade will continue to pose long-term economic challenges.
