तेल र पेट्रोलियम पदार्थमै ६६ अर्ब बढीको आयात — कुल आयातको सबैभन्दा ठूलो हिस्साFuel Imports Dominate Nepal’s Trade – Rs 66.8 Billion Spent in Just Three Months
चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो तीन महिनामा नेपालले तेल र पेट्रोलियम पदार्थ (Mineral Fuels and Oils) मा मात्रै ६६ अर्ब ८७ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको आयात गरेको छ। यो रकमले कुल आयातको करिब १४ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको भन्सार विभागको तथ्यांकले देखाउँछ।
साउनदेखि असोज मसान्तसम्म (मध्य जुलाईदेखि मध्य अक्टोबर २०२५) नेपालले पेट्रोलियम पदार्थ, डिजेल, ग्यास, र अन्य इन्धनजन्य वस्तु आयातका लागि ६६ अर्ब ८७ करोड ४६ लाख रुपैयाँ खर्च गरेको हो। यो रकमले अन्य सबै वस्तुहरूको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा ओगटेको छ।
भन्सार विभागका अनुसार उक्त अवधिमा नेपालले करिब ४ खर्ब ६८ अर्ब रुपैयाँ बराबरको बस्तु तथा सेवा आयात गरेको छ। त्यसको करिब सातौं भाग केवल इन्धन र पेट्रोलियम पदार्थमै खर्च भएको हो।
विशेषज्ञहरूका अनुसार इन्धनमा यस्तो ठूलो आयातले वैदेशिक मुद्रा सञ्चिति (foreign reserve) मा दवाव थप्ने र व्यापार घाटा (trade deficit) अझै बढाउने जोखिम देखिन्छ। नेपालमा इन्धन उपभोग वृद्धि, औद्योगिक उत्पादनको पुनरुत्थान, र यातायात क्षेत्रमा प्रयोग हुने इन्धनले यसमा मुख्य योगदान गरेको बताइन्छ।
नेपालले हालसम्म वैकल्पिक ऊर्जा, विद्युत् सवारीसाधन र नवीकरणीय स्रोतमा लगानी बढाए पनि इन्धन आयातमा निर्भरता घट्न सकेको छैन। यो प्रवृत्ति दीर्घकालीन रूपमा भुगोलिक–आर्थिक असन्तुलन निम्त्याउने खतरा रहेको आर्थिक विश्लेषकहरू चेतावनी दिन्छन्।
Nepal spent over Rs. 66.87 billion on the import of fuel and petroleum products during the first three months of the current fiscal year (FY 2082/83), making it the largest single import category in the country’s total trade.
According to the Department of Customs, the import value of mineral fuels, mineral oils, and related products (Chapter 27) reached nearly 14 percent of total imports between mid-July and mid-October 2025.
During this three-month period, Nepal’s total imports stood at Rs. 468.08 billion, while exports were worth Rs. 72.78 billion. Fuel alone accounted for a major portion of the import bill, significantly contributing to the Rs. 395.30 billion trade deficit recorded during the period.
Experts warn that Nepal’s heavy dependence on imported petroleum products is putting continuous pressure on the country’s foreign currency reserves and widening the trade imbalance. The growing demand for diesel, petrol, cooking gas, and other petroleum products—driven by transport, industrial recovery, and household consumption—remains a key challenge for economic stability.
Despite gradual efforts to promote renewable energy, electric vehicles, and hydropower-based transport, the data show that Nepal’s energy economy is still overwhelmingly dependent on imported fossil fuels. Economists say that without a shift toward sustainable domestic energy sources, the country will continue to face rising import bills and macroeconomic vulnerability.
