भारतको अर्थतन्त्रमा सुधार: Q3 मा ६.२% वृद्धि, FY25 को अनुमान ६.५% पुग्योIndia's Economy Rebounds: Q3 Growth at 6.2%, FY25 Forecast Revised to 6.5%
फेब्रुअरी २८, २०२५ – भारतको अर्थतन्त्रले सन् २०२४-२५ को तेस्रो त्रैमासिक (अक्टोबर-डिसेम्बर) मा ६.२% को वृद्धि हासिल गरेको छ, राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (एनएसओ) ले आज जारी गरेको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ। यो गत त्रैमासिक (जुलाई-सप्टेम्बर) मा ५.४% को वृद्धिबाट सुधार हो, जुन झन्डै दुई वर्षयताकै सबैभन्दा कम थियो। ब्लूमबर्ग र रोयटर्सले गरेको सर्वेक्षणमा अर्थशास्त्रीहरूले ६.२% देखि ६.३% को औसत वृद्धिको अनुमान गरेका थिए, जुन सरकारी खर्च र ग्रामीण मागको पुनरुत्थानले सम्भव भएको हो।
एनएसओको तथ्याङ्कअनुसार, यो वृद्धि विभिन्न क्षेत्रबाट प्रेरित भएको छ। अनुकूल मनसुन र रबी बालीको बृद्धिले कृषि क्षेत्रमा सुधार देखिएको छ, जसले ग्रामीण खपतलाई बलियो बनायो। सरकारी खर्चले पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ, पहिलो नौ महिनामा बजेटको ६१.७% पूँजीगत खर्च (सडक, बन्दरगाह र राजमार्ग जस्ता पूर्वाधारमा) प्रयोग भएको छ, जुन गत सेप्टेम्बरसम्म ३७.७% मात्र थियो। तेस्रो त्रैमासिकमा मात्र २.७ लाख करोड रुपैयाँ खर्च भएको छ, जसले निर्माण क्षेत्रलाई ८.६% ले बढायो। औद्योगिक उत्पादनमा पनि सुधार देखियो, उत्पादन क्षेत्रको वृद्धि दोस्रो त्रैमासिकको ३.३% बाट ४.३% पुगेको छ, यद्यपि यो गत वर्षको सोही अवधिको ११.५% भन्दा कम हो।
मागको हिसाबले, निजी अन्तिम खपत खर्च ७.६% ले बढ्यो, जसमा उत्सवको मौसम र राम्रो फसलले ग्रामीण क्षेत्रमा योगदान पुर्यायो। सरकारी अन्तिम खपत खर्च ८.३% ले बढ्यो, जसले आर्थिक गतिविधिलाई थप बल दियो। व्यापार, होटल, यातायात र सञ्चार जस्ता सेवा क्षेत्र ६.४% ले बढे, भने वित्तीय, रियल इस्टेट र व्यावसायिक सेवाहरू ७.२% ले विस्तार भए। तर, निर्यात वृद्धिमा चुनौती छ, आगामी ट्रम्प प्रशासनअन्तर्गत अमेरिकी कर नीतिले गति कम गर्न सक्ने अनुमान छ। गोल्डम्यान स्याक्सले यस्ता करले जीडीपी वृद्धिबाट ०.१ देखि ०.६ प्रतिशत अंक घटाउन सक्ने बताएको छ।
सरकारले FY25 को पूर्ण वर्षको वृद्धि अनुमान ६.४% बाट संशोधन गरी ६.५% पुर्याएको छ, जसमा बलियो निर्यात, सार्वजनिक क्षेत्रको लगानी र महाकुम्भ जस्ता घटनाले खाद्यान्न, यात्रा र आवासमा खर्च बढाउने अपेक्षा गरिएको छ। मुख्य आर्थिक सल्लाहकार वी. अनन्त नागेश्वरनले यो वृद्धि दरले भारतलाई विश्व अर्थतन्त्रहरूबीच बलियो बनाएको र FY26 मा पनि सकारात्मक रहने बताए। तैपनि, शहरी माग कमजोर छ, र ६.२% वृद्धि गत वर्षको Q3 मा ८.६% र भारतीय रिजर्भ बैंकको ६.८% को पूर्वानुमानभन्दा कम हो।
विश्लेषकहरूले यो सुधार उत्साहजनक भए पनि निजी खपत वा लगानीको व्यापक आधारभन्दा सरकारी हस्तक्षेपमा निर्भर रहेको औंल्याएका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले FY25 र FY26 मा भारतको वृद्धि ६.५% रहने अनुमान गरेको छ, जुन घरेलु माग र पूर्वाधारले समर्थन गर्नेछ, तर वैश्विक अनिश्चितताले यो स्थिरतालाई परीक्षण गर्न सक्छ।
February 28, 2025 – India’s economy grew by 6.2% in the third quarter (October-December) of the financial year 2024-25, according to data released today by the National Statistics Office (NSO). This marks a recovery from the 5.4% growth in the prior quarter (July-September), which had been the slowest in nearly two years. The uptick aligns with expectations from economists surveyed by Bloomberg and Reuters, who forecasted a median growth of 6.2% to 6.3%, driven by robust government spending and a resurgence in rural demand.
The NSO data shows that the growth was propelled by several key sectors. Agriculture saw a notable improvement, buoyed by favorable monsoon conditions and increased rabi crop sowing, contributing to stronger rural consumption. Government expenditure also played a pivotal role, with significant capital spending—61.7% of the budgeted amount utilized in the first nine months compared to 37.7% until September—fueling infrastructure projects like roads, ports, and highways. This amounted to Rs 2.7 lakh crore in Q3 alone, boosting construction activity, which grew at 8.6%. Industrial output also picked up, with manufacturing growth improving from 3.3% in Q2 to 4.3% in Q3, though it remains modest compared to last year’s 11.5% in the same quarter.
On the demand side, private final consumption expenditure rose by 7.6%, reflecting a festive season boost, particularly in rural areas following a good harvest. Government final consumption expenditure increased by 8.3%, reinforcing economic activity. The services sector, including trade, hotels, transport, and communications, grew by 6.4%, while financial, real estate, and professional services expanded by 7.2%. However, export growth faces headwinds, with potential U.S. tariffs under the incoming Trump administration threatening to dampen momentum. Goldman Sachs estimates these could trim 0.1 to 0.6 percentage points off GDP growth.
The government revised its full-year FY25 growth projection to 6.5%, up from 6.4%, citing strong export performance, public sector investment, and events like the Maha Kumbh, which is expected to spur spending on food, travel, and accommodation. Chief Economic Adviser V. Anantha Nageswaran emphasized that this growth rate positions India favorably among global economies, projecting optimism for FY26. Still, challenges linger: urban demand remains weak, and the 6.2% growth falls short of the 8.6% recorded in Q3 FY24 and the Reserve Bank of India’s earlier 6.8% forecast for the quarter.
Analysts note that while the recovery is encouraging, it’s heavily reliant on government intervention rather than broad-based private consumption or investment. The International Monetary Fund projects India’s growth at 6.5% for both FY25 and FY26, supported by domestic demand and infrastructure, but global uncertainties could test this resilience.
