चार महिनामा मुद्रास्फीति ऐतिहासिक रूपमा न्यून, खाद्य मूल्य घट्दा उपभोक्तालाई राहतInflation at Historic Low in First Four Months, Decline in Food Prices Brings Consumer Relief
काठमाडौं । आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो चार महिना (२०८२ कात्तिकसम्म) को तथ्याङ्कले देशको मुद्रास्फीति अवस्था उल्लेखनीय रूपमा नियन्त्रणमा रहेको देखाएको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार २०८२ कात्तिक महिनामा वार्षिक विन्दुगत उपभोक्ता मुद्रास्फीति १.११ प्रतिशत मा सीमित भएको छ। अघिल्लो वर्षको सोही महिनामा यस्तो मुद्रास्फीति ५.६० प्रतिशत रहेको थियो।
खाद्य समूह ऋणात्मक, गैर–खाद्यमा सामान्य वृद्धि
समीक्षा महिनामा खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मुद्रास्फीति ३.३२ प्रतिशतले ऋणात्मक रहेको छ, जसले बजारमा खाद्य वस्तुको मूल्य घटेको संकेत गर्दछ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस समूहको मुद्रास्फीति ९.१० प्रतिशत थियो।
त्यसैगरी, गैर–खाद्य तथा सेवा समूहको मुद्रास्फीति ३.६९ प्रतिशत कायम भएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको ३.६५ प्रतिशत को तुलनामा लगभग स्थिर देखिन्छ।
चार महिनाको औसत मुद्रास्फीति १.५३ प्रतिशत
आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो चार महिनाको औसत उपभोक्ता मुद्रास्फीति १.५३ प्रतिशत मात्र रहेको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा औसत मुद्रास्फीति ४.५९ प्रतिशत थियो। यसले समग्र मूल्यस्तरमा उल्लेखनीय सुधार आएको संकेत गर्दछ।
खाद्य उप–समूहमा मिश्रित प्रवृत्ति
खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहअन्तर्गत घ्यू तथा तेल (५.२५ प्रतिशत), गैर–मदिराजन्य पेय पदार्थ (३.६१ प्रतिशत) र दुग्ध पदार्थ तथा अण्डा (१.९७ प्रतिशत) को मूल्य बढेको छ।
तर तरकारी (१४.४३ प्रतिशत), मरमसला (७.८५ प्रतिशत) तथा दाल तथा गेडागुडी (५.३६ प्रतिशत) को मूल्य उल्लेखनीय रूपमा घटेको छ, जसले समग्र खाद्य मुद्रास्फीति ऋणात्मक हुन सहयोग पुर्याएको छ।
गैर–खाद्य तथा सेवामा शिक्षा र विविध सेवाको मूल्य वृद्धि
गैर–खाद्य तथा सेवा समूहअन्तर्गत विविध वस्तु तथा सेवा (१५.१७ प्रतिशत), शिक्षा (७.५६ प्रतिशत), कपडा तथा जुत्ताचप्पल (६.२९ प्रतिशत), सुर्तीजन्य पदार्थ (४.८४ प्रतिशत) र फर्निसिङ तथा घरायसी उपकरण (४.५५ प्रतिशत) को मूल्य बढेको छ।
यद्यपि, बीमा तथा वित्तीय सेवा उप–समूहको मूल्य ०.२३ प्रतिशतले घटेको छ।
ग्रामीण–सहरी र प्रदेशगत अवस्था
समीक्षा महिनामा ग्रामीण क्षेत्रको मुद्रास्फीति ०.६६ प्रतिशत र सहरी क्षेत्रको १.२६ प्रतिशत रहेको छ।
प्रदेशगत रूपमा कोशी (१.८० प्रतिशत) र मधेश (१.७३ प्रतिशत) मा मुद्रास्फीति तुलनात्मक रूपमा उच्च देखिएको छ भने सुदूरपश्चिम (०.२६ प्रतिशत) र गण्डकी (०.३७ प्रतिशत) मा न्यून रहेको छ।
काठमाडौं उपत्यकामा मुद्रास्फीति १.१६ प्रतिशत कायम भएको छ।
थोक मुद्रास्फीति पनि नियन्त्रणमा
२०८२ कात्तिकमा वार्षिक विन्दुगत थोक मुद्रास्फीति २.६५ प्रतिशत रहेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको ५.१६ प्रतिशत भन्दा कम हो। उपभोग्य वस्तुमा थोक मुद्रास्फीति १.९१ प्रतिशत, मध्यवर्ती वस्तुमा ३.१४ प्रतिशत र पुँजीगत वस्तुमा २.२६ प्रतिशत रहेको छ। निर्माण सामग्रीको थोक मूल्य भने ३.२४ प्रतिशतले बढेको छ।
नेपाल–भारत तुलना
२०८२ कात्तिकमा नेपालको वार्षिक उपभोक्ता मुद्रास्फीति १.११ प्रतिशत रहँदा, सन् २०२५ नोभेम्बरमा भारतको उपभोक्ता मुद्रास्फीति ०.७१ प्रतिशत रहेको छ।
खाद्य वस्तुको मूल्यमा आएको गिरावट र समग्र माग–आपूर्ति सन्तुलनका कारण मुद्रास्फीति ऐतिहासिक रूपमा न्यून स्तरमा झरेको देखिन्छ। यसले उपभोक्तालाई तत्काल राहत दिएको भए पनि, गैर–खाद्य तथा सेवाको मूल्य वृद्धि मध्यम रूपमा कायम रहेकाले दीर्घकालीन मूल्य स्थिरताका लागि सतर्क नीति आवश्यक देखिन्छ।
The inflation outlook of Nepal has improved significantly in the first four months of fiscal year 2082/83 (up to mid-November 2025), indicating strong price stability across the economy. According to data published by Nepal Rastra Bank, year-on-year consumer inflation stood at just 1.11 percent in mid-November 2025, a sharp decline from 5.60 percent in the same month last year.
Food Inflation Turns Negative
During the review month, food and beverage inflation declined by 3.32 percent, reflecting a notable fall in prices of key food items. In contrast, food inflation in the same period last year was 9.10 percent.
Meanwhile, non-food and services inflation stood at 3.69 percent, almost unchanged compared to 3.65 percent recorded a year earlier.
Average Inflation Remains Low
The average consumer inflation for the first four months of FY 2082/83 was limited to 1.53 percent, significantly lower than 4.59 percent in the corresponding period of the previous fiscal year. This points to an overall easing of price pressures in the economy.
Mixed Trends in Food Sub-Groups
Within the food and beverage category, prices of ghee and oil (up 5.25 percent), non-alcoholic beverages (3.61 percent), and milk and eggs (1.97 percent) increased.
However, prices of vegetables fell sharply by 14.43 percent, while spices declined by 7.85 percent and pulses and legumes by 5.36 percent, pulling overall food inflation into negative territory.
Non-Food and Services See Moderate Price Increases
In the non-food and services group, prices rose notably for miscellaneous goods and services (15.17 percent), education (7.56 percent), clothing and footwear (6.29 percent), tobacco products (4.84 percent), and furnishing and household equipment (4.55 percent).
By contrast, prices in insurance and financial services declined by 0.23 percent.
Urban–Rural and Provincial Inflation
Inflation in rural areas increased by 0.66 percent, while urban inflation stood at 1.26 percent during the review month.
Provincially, inflation was highest in Koshi Province (1.80 percent) and Madhesh Province (1.73 percent), whereas it remained lowest in Sudurpashchim Province (0.26 percent) and Gandaki Province (0.37 percent).
Inflation in the Kathmandu Valley was recorded at 1.16 percent.
Wholesale Inflation Also Under Control
In mid-November 2025, year-on-year wholesale inflation stood at 2.65 percent, down from 5.16 percent a year earlier. Wholesale inflation for consumer goods was 1.91 percent, intermediate goods 3.14 percent, and capital goods 2.26 percent.
The wholesale price index of construction materials increased by 3.24 percent.
Nepal–India Inflation Comparison
Nepal’s year-on-year consumer inflation was 1.11 percent in mid-November 2025, while India recorded consumer inflation of 0.71 percent in November 2025.
The sharp decline in food prices and balanced demand–supply conditions have pushed inflation to a historically low level, providing immediate relief to consumers. However, moderate price increases in non-food and service sectors suggest the need for continued policy vigilance to maintain long-term price stability.
