पुसमा मुद्रास्फीति २.४२ प्रतिशतमा सीमित, खाद्य मूल्य घट्दा महँगी दबाब न्यूनInflation Eases to 2.42 Percent in Mid-January, Food Prices Pull Down Overall Cost Pressures
काठमाडौँ— २०८२ साल पुस महिनामा नेपालको वार्षिक विन्दुगत उपभोक्ता मुद्रास्फीति २.४२ प्रतिशतमा सीमित भएको छ। नेपाल राष्ट्र बैंक का अनुसार अघिल्लो वर्षको सोही महिनामा यस्तो मुद्रास्फीति ५.४१ प्रतिशत रहेको थियो। पछिल्लो तथ्यांकले मुलुकमा महँगीको दबाब उल्लेखनीय रूपमा कम भएको संकेत गर्दछ।
राष्ट्र बैंकका अनुसार समीक्षा अवधिमा खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मुद्रास्फीति ०.०९ प्रतिशतले ऋणात्मक रहन पुगेको छ। गत वर्ष यही समूहको मुद्रास्फीति ७.६७ प्रतिशत रहेको थियो। खाद्य मूल्यमा आएको गिरावटले समग्र उपभोक्ता मुद्रास्फीतिलाई नियन्त्रणमा राख्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको देखिन्छ। यता गैर–खाद्य तथा सेवा समूहको मुद्रास्फीति भने ३.८१ प्रतिशत रहेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको ४.१९ प्रतिशतको तुलनामा केही कम हो।
आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो छ महिनाको औसत मुद्रास्फीति १.७० प्रतिशतमा सीमित भएको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा औसत मुद्रास्फीति ४.९७ प्रतिशत रहेको थियो। यसले चालु आर्थिक वर्षमा मूल्य स्थिरता तुलनात्मक रूपमा मजबुत रहेको देखाउँछ।
खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहभित्र केही उप–समूहमा भने मूल्य वृद्धि देखिएको छ। पुस महिनामा फलफूलको मूल्य ५.२० प्रतिशत, घ्यू तथा तेलको ४.९६ प्रतिशत र गैर–मदिराजन्य पेय पदार्थको ३.०४ प्रतिशतले बढेको छ। तर दाल तथा गेडागुडीको मूल्य ५.५२ प्रतिशत, मरमसलाको ३.९२ प्रतिशत र खाद्य तथा खाद्यजन्य पदार्थको ३.७० प्रतिशतले घटेको छ, जसले समग्र खाद्य मुद्रास्फीतिलाई ऋणात्मक बनाएको छ।
गैर–खाद्य तथा सेवा समूहअन्तर्गत विविध वस्तु तथा सेवा उप–समूहको मूल्य सबैभन्दा बढी २१.७५ प्रतिशतले बढेको छ। यसैगरी शिक्षाको ७.५६ प्रतिशत, कपडाजन्य तथा जुत्ताचप्पलको ५.२९ प्रतिशत, सुर्तीजन्य पदार्थको ४.१५ प्रतिशत र मदिराजन्य पेय पदार्थको ३.८५ प्रतिशतले मूल्य वृद्धि भएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।
भौगोलिक आधारमा हेर्दा समीक्षा महिनामा सहरी क्षेत्रको वार्षिक विन्दुगत उपभोक्ता मुद्रास्फीति २.५७ प्रतिशत रहेको छ भने ग्रामीण क्षेत्रमा १.९९ प्रतिशत मात्र रहेको छ। प्रदेशगत रूपमा मधेश प्रदेशमा सबैभन्दा बढी ३.३७ प्रतिशत मुद्रास्फीति देखिएको छ भने कर्णाली प्रदेशमा सबैभन्दा कम १.०८ प्रतिशत रहेको छ। बागमती प्रदेशको मुद्रास्फीति २.१० प्रतिशत र कोशी प्रदेशको ३.२५ प्रतिशत रहेको छ।
क्षेत्रगत रूपमा काठमाडौं उपत्यकाको मुद्रास्फीति २.४८ प्रतिशत, तराईको २.६५ प्रतिशत, पहाडको १.९४ प्रतिशत र हिमाली क्षेत्रको २.६६ प्रतिशत रहेको छ। यसले क्षेत्रअनुसार मूल्य दबाबमा फरक देखिएको संकेत गर्दछ।
यसैबीच, पुस महिनामा वार्षिक विन्दुगत थोक मुद्रास्फीति ५.१७ प्रतिशत पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको सोही महिनाको ४.०१ प्रतिशतभन्दा बढी हो। उपभोग्य वस्तुको थोक मुद्रास्फीति २.५८ प्रतिशत रहँदा मध्यवर्ती वस्तुको ७.०७ प्रतिशत र पुँजीगत वस्तुको २.५८ प्रतिशत रहेको छ। निर्माण सामग्रीको थोक मूल्य सूचकाङ्क ३.४८ प्रतिशतले बढेको छ।
तलब तथा ज्याला सूचकाङ्कतर्फ, आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को दोस्रो त्रैमासमा वार्षिक बिन्दुगत तलब तथा ज्याला सूचकाङ्क ६.०३ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। अघिल्लो वर्षको सोही त्रैमासमा यस्तो वृद्धि २.८५ प्रतिशत मात्र थियो। प्रदेशगत रूपमा गण्डकी प्रदेशमा सबैभन्दा बढी ९.७१ प्रतिशत र कर्णाली प्रदेशमा सबैभन्दा कम २.०० प्रतिशत तलब तथा ज्याला वृद्धि दर रहेको छ।
क्षेत्रीय तुलना गर्दा २०८२ पुस महिनामा नेपालको वार्षिक विन्दुगत उपभोक्ता मुद्रास्फीति २.४२ प्रतिशत रहँदा सन् २०२५ डिसेम्बरमा भारतको उपभोक्ता मुद्रास्फीति १.३३ प्रतिशत रहेको देखिन्छ। विश्लेषकहरूका अनुसार नेपालमा हालको मुद्रास्फीति दर दक्षिण एसियाली सन्दर्भमा नियन्त्रणयोग्य स्तरमै रहे पनि गैर–खाद्य तथा सेवा समूहको बढ्दो मूल्यले भविष्यमा चुनौती सिर्जना गर्न सक्ने संकेत गर्दछ।
Kathmandu — Nepal’s annual point-to-point consumer inflation stood at 2.42 percent in mid-January (Poush 2082), reflecting a sharp moderation in price pressures compared to the same period last year. According to Nepal Rastra Bank, consumer inflation had reached 5.41 percent in mid-January of the previous year, indicating that overall price stability has improved significantly over the past twelve months.
A key driver behind the easing inflation has been the decline in food prices. During the review month, inflation in the food and beverage group turned marginally negative at –0.09 percent, a notable reversal from the 7.67 percent increase recorded a year earlier. This decline suggests improved supply conditions and weaker demand-side pressures in essential commodities. In contrast, non-food and services inflation remained relatively elevated at 3.81 percent, though still lower than the 4.19 percent recorded in the same period last year.
On an average basis, inflation during the first six months of the fiscal year 2022/83 stood at 1.70 percent, compared to 4.97 percent in the corresponding period of the previous fiscal year. The data indicates that inflationary pressures have remained contained for much of the current fiscal year, providing some relief to households amid slower economic activity.
Within the food and beverage category, prices showed mixed movements. The annual consumer price index for fruits rose by 5.20 percent, while ghee and oil prices increased by 4.96 percent and non-alcoholic beverages by 3.04 percent. However, these increases were more than offset by price declines in pulses and legumes (–5.52 percent), spices (–3.92 percent), and other food and food-related products (–3.70 percent), contributing to the overall negative food inflation.
Non-food and services inflation was largely driven by sharp increases in specific sub-groups. Prices of miscellaneous goods and services surged by 21.75 percent, while education costs rose by 7.56 percent. Clothing and footwear prices increased by 5.29 percent, tobacco products by 4.15 percent, and alcoholic beverages by 3.85 percent. These figures suggest that while food prices have softened, households continue to face rising costs in services and lifestyle-related expenditures.
Geographically, urban inflation remained higher than rural inflation. During the review month, the consumer price index rose by 2.57 percent in urban areas, compared to 1.99 percent in rural regions. At the provincial level, Madhesh Province recorded the highest inflation at 3.37 percent, followed by Koshi Province at 3.25 percent. Karnali Province saw the lowest inflation at 1.08 percent, highlighting wide regional disparities in price movements.
By ecological region, inflation in the Kathmandu Valley stood at 2.48 percent. The Terai recorded inflation of 2.65 percent, while the Hill region saw a lower rate of 1.94 percent. Inflation in the Mountain region reached 2.66 percent, reflecting variations in supply chains and consumption patterns across regions.
Wholesale inflation, however, followed a different trend. Annual point-to-point wholesale inflation rose to 5.17 percent in mid-January, up from 4.01 percent a year earlier. Prices of intermediate goods increased sharply by 7.07 percent, while wholesale prices of consumer goods and capital goods both rose by 2.58 percent. The wholesale price index for construction materials also increased by 3.48 percent, signaling continued cost pressures in the construction sector.
Meanwhile, wage and salary inflation accelerated during the second quarter of fiscal year 2022/83. The annual wage and salary index increased by 6.03 percent, compared to 2.85 percent in the same quarter last year. Provincially, Gandaki Province recorded the highest wage growth at 9.71 percent, while Karnali Province saw the lowest at 2.00 percent, reflecting uneven labor market dynamics.
In a regional comparison, Nepal’s inflation rate of 2.42 percent in mid-January contrasts with India’s consumer inflation of 1.33 percent in December 2025. While Nepal’s inflation remains higher than India’s, analysts note that it is still within a manageable range. However, persistent increases in non-food prices and wages may pose challenges to maintaining price stability in the months ahead.
