नेपालको सकल गार्हस्थ्य उत्पादन (GDP) वृद्धि: आर्थिक सुधारको स्थिर संकेतNepal's GDP Growth Trends: A Steady Economic Recovery Reflected in FY 2024/25 Projections
नेपालको अर्थतन्त्र पछिल्ला छ आ.व. हरूमा सकल गार्हस्थ्य उत्पादन (GDP) को चालू मूल्यमा निरन्तर रूपमा वृद्धि भईरहेको देखिन्छ, जसले कोभिड-१९ महामारी र संरचनागत चुनौतीपछिको सुधार संकेत गर्छ। उपलब्ध तथ्याङ्क अनुसार, आर्थिक वर्ष २०८१/८२ (2024/25) मा नेपालको GDP ६१०७.२ अर्ब रुपैयाँ पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको छ, जुन अघिल्लो आ.व. २०८०/८१ (2023/24) को ५७०९.१ अर्ब रुपैयाँ भन्दा झण्डै ७ प्रतिशतको उल्लेखनीय वृद्धि हो। यो वृद्धि व्यापारिक गतिविधि, उत्पादन, र उपभोगमा सुधार आएको संकेत हो।
आर्थिक वर्ष २०७६/७७ (2019/20) मा नेपालको GDP ३८८८.७ अर्ब रुपैयाँ थियो। त्यसपछिको वर्ष २०७७/७८ मा महामारीका कारण विभिन्न क्षेत्र प्रभावित भए तापनि GDP थोरै बढेर ४३५२.६ अर्ब रुपैयाँ पुगेको थियो। आर्थिक पुनरुत्थानको गति २०७८/७९ मा तीव्र भयो, GDP १४ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेर ४९७६.६ अर्ब रुपैयाँ पुग्यो। यसमा प्रवासी रेमिट्यान्सको बृद्धि, पर्यटन क्षेत्रको पुनरागमन, कृषि उत्पादनमा सुधार आदि मुख्य कारण थिए।
२०७९/८० मा GDP ५३६७ अर्ब रुपैयाँ पुगेको थियो, तर यस अवधिमा मुद्रास्फीति, अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिहरू र नीति सम्बन्धी अवरोधले वृद्धि दर केही मन्द भएको देखियो। त्यसपछि पनि अर्थतन्त्रको समग्र विकास सकारात्मक रह्यो। २०८०/८१ मा GDP फेरि बढेर ५७०९.१ अर्ब रुपैयाँ पुग्यो, जसमा रेमिट्यान्सको मजबुत प्रवाह, पूर्वाधार क्षेत्रमा लगानी, र निजी क्षेत्रको सहभागिताको प्रभाव देखिएको छ।
२०८१/८२ मा GDP ६१०७.२ अर्ब रुपैयाँ पुग्ने प्रक्षेपण छ, जुन समष्टिगत आर्थिक स्थिरता, सरकारी खर्च, र निजी क्षेत्रको सक्रियता मार्फत हासिल हुने अपेक्षा गरिएको छ। यसले नेपालको आर्थिक स्थायित्व र दीर्घकालीन सुधारको बाटो थप बलियो बनाउने देखिन्छ। तथापि, यससँगै उत्पादनशील क्षेत्रमा लगानी, निर्यात विविधीकरण, र राजस्व सुधार आवश्यक रहेको पनि स्पष्ट हुन्छ।
Nepal's economy has shown a consistent upward trajectory in Gross Domestic Product (GDP) at current prices over the past six fiscal years, signaling a recovery from the economic setbacks caused by the COVID-19 pandemic and structural challenges. According to data published for the fiscal year 2024/25, Nepal's GDP is projected to reach Rs. 6107.2 billion, marking a notable rise from Rs. 5709.1 billion in the previous fiscal year 2023/24. This represents a projected year-on-year nominal growth of approximately 7%, reflecting improving business activity, domestic production, and consumption.
In the fiscal year 2019/20, the country's GDP stood at Rs. 3888.7 billion. The following year, despite the pandemic's disruptive effects, the GDP rose modestly to Rs. 4352.6 billion. The recovery gained momentum in 2021/22, with GDP increasing to Rs. 4976.6 billion — a growth of over 14% from the previous year. This improvement can be attributed to the gradual reopening of the economy, increase in remittances, revival of the tourism industry, and improved agricultural output.
The upward trend continued in 2022/23 when the GDP reached Rs. 5367.0 billion. However, the pace of growth slightly moderated as inflationary pressures, geopolitical uncertainties, and policy constraints weighed on the economy. Despite this, the overall expansion remained strong. In 2023/24, the GDP grew to Rs. 5709.1 billion, again reflecting positive domestic and external economic activities, including robust remittance inflows and increased infrastructure investments.
Looking ahead to fiscal year 2024/25, the GDP is forecasted to cross the Rs. 6100 billion mark, driven by expectations of improved macroeconomic stability, government expenditure, and private sector participation. If achieved, this would further cement Nepal’s path toward sustained economic recovery and resilience, particularly in the face of ongoing global economic headwinds. The continued growth in nominal GDP also underlines the need for strategic investment in productive sectors, export diversification, and fiscal reforms to ensure long-term sustainability.
