काठमाडौँ — साताको अन्तिम कारोबार दिन शुक्रबार सेयर बजार मापक नेप्से परिसूचक लगातार दोस्रो दिन घटेर बन्द भएको छ । अघिल्लो दिनको गिरावटलाई निरन्तरता दिँदै परिसूचक ११.३७ अंकले घटेर २,७५५.४१ विन्दुमा झरेको हो ।
परिसूचक घटे पनि कारोबार रकम भने उल्लेख्य बढेको छ । बिहीबार ४ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ हाराहारी रहेको कारोबार शुक्रबार ५ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँ नाघेको छ । यस दिन ३५१ कम्पनीका १ करोड २७ लाखभन्दा बढी कित्ता सेयर ५५ हजारभन्दा बढी पटकमा किनबेच भएको नेप्सेले जनाएको छ ।
उपसमूहगत रूपमा १३ मध्ये चार उपसमूह बढ्दा नौवटामा गिरावट आयो । वित्त उपसमूह सबैभन्दा धेरै २.७७ प्रतिशतले उक्लियो भने होटल तथा पर्यटन, म्युचुअल फन्ड र निर्जीवन बीमा उपसमूहमा सामान्य वृद्धि देखियो ।
केही कम्पनीका सेयरमा भने उल्लेख्य उतारचढाव देखियो । कालिञ्चोक हाइड्रोपावरको सेयर सकारात्मक सर्किट स्तरमा कारोबार हुँदै ९८ रुपैयाँ ८० पैसाले बढेर ७५७ रुपैयाँ ६० पैसामा अन्तिम किनबेच भयो । उपकार लघुवित्त वित्तीय संस्थाको मूल्य पनि साढे ९ प्रतिशतभन्दा बढीले बढ्यो । कारोबार रकमका आधारमा आँखुखोला जलविद्युत् शीर्ष स्थानमा रह्यो, जसमा एकै दिन ५५ करोड ६९ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार भयो । सिटी होटल र एनबीबीएल डिबेन्चर २०८५ पनि उच्च कारोबार हुने सूचीमा परे ।
दुई दिनदेखिको गिरावटको कारणबारे बजार वृत्तमा भने एउटा राजनीतिक चर्चाले ठाउँ पाएको छ । पूर्वगृहमन्त्री सुधन गुरुङको पुनर्बहालीको तयारी भइरहेको आकलनसँग जोडेर केही लगानीकर्ताले बजारको दबाब व्याख्या गरेका छन् । गुरुङ गृह मन्त्रालयमै फर्किए बजारका ठूला खेलाडी उनको निसानामा पर्न सक्ने भन्दै केही लगानीकर्ता आत्तिएको आकलनसमेत बजारमा सुनिन्छ । यद्यपि यो लगानीकर्ताको अनुमानमा आधारित चर्चा मात्र हो — गिरावटको पुष्टि भएको कारण होइन ।
चर्चाको पृष्ठभूमि भने ताजा छ । गुरुङमाथि लागेका आरोपसम्बन्धी छानबिन गर्न गठित समितिले करिब ४५ पृष्ठ लामो प्रतिवेदन प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहलाई बुझाएको छ । उच्च अदालतका पूर्वन्यायाधीश अच्युतप्रसाद भण्डारीको संयोजकत्वमा गठित समितिमा महालेखा नियन्त्रक शोभाकान्त पौडेल र सहन्यायाधिवक्ता अच्युतमणि नेउपाने सदस्य थिए । समितिले सम्पत्ति विवरण, बैंकिङ कारोबार, जग्गा–सेयर तथा अन्य वित्तीय कागजातको विस्तृत अध्ययन र बयानसमेत लिएर अनुसन्धान पूरा गरेको जनाएको छ ।
विवादास्पद व्यवसायी दीपक भट्टसँगको साझेदारी, सेयर विवरणमा अस्पष्टता र सम्पत्तिको स्रोतबारे उठेका प्रश्नपछि गुरुङ विवादमा तानिएका थिए । भट्ट सम्पत्ति शुद्धीकरण मुद्दामा पक्राउ परेपछि उनीसँग जोडिएको कारोबारका कारण गुरुङ सार्वजनिक बहसको केन्द्रमा परेका थिए र सार्वजनिक सम्पत्ति विवरणका जग्गा, सेयर र सुनलगायतका विषयमा प्रश्न उठेपछि उनले गत ९ वैशाखमा प्रधानमन्त्रीसमक्ष राजीनामा बुझाएका थिए ।
प्रतिवेदन बुझिएसँगै राजनीतिक वृत्तमा यसलाई गुरुङलाई चोख्याउने दिशातर्फ उन्मुख भएका रूपमा व्याख्या गर्न थालिएको छ । तर औपचारिक निष्कर्ष सार्वजनिक नभएसम्म कुनै ठोस निचोड निकाल्न नसकिने अधिकारीहरू बताउँछन् । प्रतिवेदनको कार्यान्वयन र अन्तिम निर्णय सरकारकै हातमा रहेकाले गुरुङ पुनः जिम्मेवारीमा फर्किने बाटो खुल्ने कि थप विवाद चर्किने भन्ने अन्योल कायमै छ — र त्यही राजनीतिक अन्योल सेयर बजारको मनोविज्ञानमा समेत झल्किएको हुन सक्ने बजारका जानकारहरूको आकलन छ ।
प्राविधिक विश्लेषण : तीन सपोर्टको संगममा नेप्से, 'स्पिनिङ टप' ले निर्णायक मोडमा उभ्यायो बजार
प्राविधिक रूपमा हेर्दा बजारले अघिल्लो दिनको क्यान्डलको न्यूनतम विन्दुभन्दा तल बन्द गर्दै लगातार अर्को 'लोअर लो' क्यान्डल बनाएको छ । तर दिनभरको अनिर्णय झल्काउने शुक्रबारको 'स्पिनिङ टप' क्यान्डल भने एउटा बलियो र महत्वपूर्ण सपोर्टमा आएर टेकिएको छ । त्यो सपोर्ट एक्लो छैन — तीनवटा सपोर्ट एकै ठाउँमा जुटेका छन् । शुक्रबारको बन्द मूल्य मिडल ब्यान्ड अर्थात् २० दिने चल औसत (हाल २,७५४.२२), बढ्दो सपोर्ट ट्रेन्डलाइन र पिभोट — तीनै तहको संगममा परेको छ । परिसूचक २० दिने औसतभन्दा जम्मा सवा एक अंक माथि बन्द हुनुले बजार ठ्याक्कै त्यही निर्णायक रेखामा उभिएको प्राविधिक विश्लेषक अजित खनाल बताउँछन् ।
यसैले आगामी कारोबार दिनहरू बजारका लागि निकै महत्वपूर्ण देखिन्छन् । खनालका अनुसार यो त्रिकोणीय सपोर्ट ब्रेकडाउन भयो भने बजारमा आत्तिने (पेनिक) अवस्था सिर्जना हुन सक्छ । तर सपोर्ट जोगियो भने यही तह अहिलेको बजारको बलियो आधार बन्नेछ र यहाँबाट परिसूचकले एसेन्डिङ ट्रायंगलको नेकलाइन — करिब २,८०० — सम्मको यात्रा तय गर्न सक्ने सम्भावना रहन्छ । बजारले यो सपोर्टलाई सम्मान गर्ने अपेक्षा गर्न सकिने उनको विश्लेषण छ ।
सूचक र दिनभरको चाल भने सतर्कतातर्फै इसारा गर्छन् । अघिल्लो दिन ५०.५८ मा रहेको आरएसआई शुक्रबार ४८.०४ मा झरेर मध्यरेखामुनि पुगेको छ । थोरै 'ग्याप डाउन' मा खुलेको बजारले पहिलो दुई मिनेटमै दिनकै उच्च विन्दु (२,७६९.२१) बनायो र त्यसपछि सत्रभर 'लोअर लो' र 'लोअर हाई' बनाउँदै ओरालो लाग्यो । रातो क्यान्डलमा कारोबारको आकार बढ्नु पनि बिक्री दबाब बलियो रहेकै संकेत भएको खनाल बताउँछन् ।
बजारको अर्को चिन्ताजनक बानी दोहोरिरहेकै छ — दिउँसो २ बजेपछि देखिने नकारात्मक मनोभाव शुक्रबार पनि उही ढाँचामा देखियो । पछिल्ला दिनहरूमा हरेक दिनजसो २ बजेपछिको सत्र नै बजारलाई भारी परिरहेको छ । ठूला खेलाडीको चाल पनि सोही दिशामा छ : कारोबारका आधारमा शीर्ष १० ब्रोकरमध्ये ६ वटाले किनेकोभन्दा धेरै बेचेको देखिन्छ ।
समग्रमा, बजार तीन सपोर्टको संगममा उभिएको छ र बिक्रेताहरू बन्द हुने बेलामा थिचिरहेका छन् — यो सपोर्ट जोगिने कि भत्किने भन्ने प्रश्नको उत्तरले नै निकट भविष्यको दिशा तय गर्ने खनालको निष्कर्ष छ ।
(यो विवरण प्राविधिक विश्लेषणमा आधारित हो; लगानी निर्णयअघि आ-आफ्नो अध्ययन आवश्यक छ ।)
