ठूला सेयरधनीको परिभाषामा नयाँ संशोधन, बैंकमा ०.५ प्रतिशत सेयर भएका ठुलाNew Definition of Major Shareholders in Banks and Financial Institutions by Nepal Rastra Bank
नेपाल राष्ट्र बैंकले हालै गरेको नयाँ निर्देशन अनुसार, अब बैंक तथा वित्तीय संस्थामा कुल सेयरको ०.५ प्रतिशतभन्दा धेरै हिस्सा भएका व्यक्तिहरू ठूला सेयरधनीको रूपमा गणना हुने भएका छन्। यसअघि यो सीमा १ प्रतिशत रहेकोमा, अब यसलाई घटाएर ०.५ प्रतिशत कायम गरिएको छ। यस व्यवस्थापछि यस्ता सेयरधनीहरूले ठूला सेयरधनीहरू जस्तै नियमहरूको पालना गर्नुपर्नेछ।
ऋण सुविधा प्रतिबन्ध: ०.५ प्रतिशतभन्दा धेरै सेयर राख्ने सेयरधनीले आफूले लगानी गरेको बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ऋण लिन पाउने छैनन्।
विशेष सुविधा: यद्यपि, शत प्रतिशत नगद मार्जिनमा जमानत जारी गर्न, सीमासम्मको क्रेडिट कार्ड सुविधा, मुद्दती रसिद तथा नेपाल सरकार र राष्ट्र बैंकको धितोमा ऋण भने लिन सक्नेछन्।
संस्थागत सेयरधनी: यदि सेयरधनी कुनै संस्था हो भने, १ प्रतिशतसम्मको सेयर रहेको खण्डमा सम्बन्धित संस्थाबाट ऋण सुविधा प्राप्त गर्ने व्यवस्था यथावत् छ।
नाम सूची पठाउने प्रावधान: ०.५ प्रतिशतभन्दा धेरै सेयरधनीहरूको नाम अर्धवार्षिक रूपमा राष्ट्र बैंकको सुपरिवेक्षण विभागमा पठाउनुपर्नेछ।
राष्ट्र बैंकले स्वार्थ बाझिन नदिन तथा सेयरधनी र बैंकबीचको पारदर्शिता कायम राख्न यो सीमा तय गरेको हो। प्रस्तावित बैंक तथा वित्तीय संस्थासम्बन्धी ऐनको संशोधनमा १ प्रतिशतभन्दा बढी सेयर राख्ने सेयरधनीले कुनै पनि बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ऋण लिन नपाउने व्यवस्था रहेको छ।
Nepal Rastra Bank has recently issued a directive that now considers individuals holding more than 0.5% of the total shares in banks and financial institutions as major shareholders. Previously, this threshold was set at 1%, but it has now been reduced to 0.5%. With this new limit, shareholders who exceed the 0.5% threshold will have to follow the same rules as other major shareholders.
Loan Restriction: Shareholders holding more than 0.5% of shares will not be eligible to receive loans from the bank or financial institution in which they hold an investment.
Special Facilities: However, such shareholders can still receive facilities such as 100% cash margin guarantees, credit card services up to a specified limit, and loans against term deposits or securities issued by the Nepal government or Nepal Rastra Bank.
Institutional Shareholders: If the shareholder is an institution, the previous rule remains unchanged, allowing institutions holding up to 1% of shares to receive loan facilities from the concerned bank or financial institution.
Reporting Requirement: Names of shareholders holding more than 0.5% of shares must be submitted to the Supervision Department of Nepal Rastra Bank semi-annually.
Nepal Rastra Bank has implemented these measures to prevent conflicts of interest and maintain transparency between shareholders and banks. The proposed amendments to the Bank and Financial Institutions Act further stipulate that those holding more than 1% of shares in any bank or financial institution will not be eligible for any form of loan.
