राष्ट्र बैंकले फेरि ३० अर्बको निक्षेप संकलन उपकरण जारी गर्दै, तरलता व्यवस्थापनको प्रयास जारीNRB Issues Rs. 30 Billion Deposit Collection Instrument Again to Manage Excess Liquidity
नेपाल राष्ट्र बैंकले वित्तीय प्रणालीमा देखिएको अधिक तरलता व्यवस्थापन गर्न आज (आइतबार) पुनः ३० अर्ब रुपैयाँ बराबरको २१ दिन अवधिको निक्षेप संकलन उपकरण जारी गरेको छ। यसअघि वैशाख २१ गते जारी गरिएको २७ अर्ब ५० करोडको उपकरण परिपक्क भएपछि, केन्द्रीय बैंकले पुनः रकम प्रशोचन गर्ने निर्णय लिएको हो।
राष्ट्र बैंकका अनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले न्यूनतम १० करोड रुपैयाँ र अधिकतम ५ अर्ब रुपैयाँसम्म माग गर्न सक्नेछन्। बोलकबोल प्रक्रियामार्फत दिउँसो ३ बजेसम्म आवेदन दिन सकिनेछ। साँवा तथा ब्याज भुक्तानी मिति असार १ गते तोकिएको छ भने ब्याजदर बोलकबोलद्वारा निर्धारण हुनेछ।
यसअघि बुधबार मात्रै ५० अर्ब रुपैयाँको यस्तै निक्षेप संकलन उपकरण जारी गरिएको थियो जसमा २१ वटा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ५२ अर्ब १० करोड आवेदन दिएका थिए। मागअनुसार राष्ट्र बैंकले ५० अर्ब मात्र लिएको थियो। औसत ब्याजदर २.९९ प्रतिशत कायम भएको थियो।
नेपालको बैंकिङ प्रणालीमा लामो समयदेखि तरलता अधिक देखिएको छ। ऋण प्रवाह अपेक्षाअनुसार नहुँदा बैंकहरुसँग ठूलो परिमाणमा लगानीयोग्य रकम थन्किएको छ। ब्याजदर निरन्तर घटिरहेको भए पनि कर्जाको माग कमजोर देखिएको छ।
हाल बैंकिङ प्रणालीमा कुल ६८ खर्ब ९७ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप रहेको छ भने ५५ खर्ब ३१ अर्ब कर्जा लगानी भएको छ। कर्जा निक्षेप अनुपात (CD Ratio) हाल ७८.९९% रहेको छ, जसअनुसार बैंकहरुसँग अझै ६ खर्ब ७६ अर्ब रुपैयाँ लगानीयोग्य रकम बाँकी रहेको देखिन्छ।
कर्जा प्रवाहमा सुस्ती रहेकाले बैंकहरुले हाल निक्षेप संकलन उपकरण तथा स्थायी निक्षेप सुविधा (Standing Deposit Facility - SDF) मा रकम राख्दै आएका छन्। केन्द्रीय बैंकले बारम्बार यस्ता उपकरणमार्फत तरलता व्यवस्थापन गर्ने नीति अख्तियार गरिरहेको छ।
Nepal Rastra Bank (NRB) has once again issued a Rs. 30 billion deposit collection instrument for 21 days to absorb excess liquidity from the financial system. This move follows the maturity of Rs. 27.5 billion previously placed in a similar instrument on Baisakh 21.
According to NRB, interested banks and financial institutions can participate in the auction process and submit bids by 3 PM today. The repayment date, including principal and interest, is set for Ashad 1 (June 14). The interest rate will be determined through the auction process. Each participant must bid for a minimum of Rs. 1 billion and can demand up to Rs. 5 billion, with allocation based on cutoff rates.
Just a few days earlier, NRB had floated another Rs. 50 billion worth of deposit collection instrument on Wednesday. A total of 21 banks and financial institutions submitted bids amounting to Rs. 52.10 billion, out of which the central bank accepted Rs. 50 billion, with the average interest rate fixed at 2.99%.
Nepal’s banking system continues to experience excess liquidity, as credit demand remains sluggish despite falling interest rates. Due to limited loan disbursement opportunities, banks are sitting on huge investable funds.
As of now, commercial banks and financial institutions hold total deposits of Rs. 6.897 trillion, while loan disbursements amount to Rs. 5.531 trillion, resulting in a credit-to-deposit (CD) ratio of 78.99%. With a regulatory limit allowing up to 90% CD ratio, this implies that banks still have around Rs. 676 billion available for lending.
Since banks are unable to channel excess funds into long-term lending due to weak credit demand, they are increasingly investing in short-term liquidity tools like deposit collection instruments and the Standing Deposit Facility (SDF).
NRB has been consistently using such monetary tools to manage surplus liquidity and maintain stability in the financial system. The trend highlights ongoing sluggish economic activity and the central bank’s active efforts to manage money market dynamics effectively.
