काठमाडौं । संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानबीच सैन्य तनाव झन् चर्किंदै गएपछि सोमबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य विगत एक महिनायताकै उच्च विन्दुमा पुगेको छ । यसैको प्रभावस्वरूप एसियाली शेयर बजारमा भने मिश्रित कारोबार देखिएको छ, किनकि लगानीकर्ताहरू मध्यपूर्वको तनावले अर्थतन्त्रमा पार्ने सम्भावित असरको आकलनमा जुटेका छन् ।
विश्वको लगभग पाँचौं भाग समुद्री तेल आपूर्ति ओसारपसार हुने हर्मुज जलसन्धिमा अवरोध आउन सक्ने आशंकाले तेलको मूल्य उकालो लागेको हो । ब्रेन्ट र डब्लुटीआई दुवै मापदण्डको मूल्य गत सातामै चार प्रतिशतभन्दा बढीले उछालिएको थियो भने सोमबार ब्रेन्ट प्रतिब्यारेल ९१ डलर नाघेको छ ।
अमेरिकाले इरानी सैन्य ठिकानामा थप हवाई प्रहार गरेसँगै इरानले पनि खाडी क्षेत्रस्थित अमेरिकी तथा मित्रराष्ट्रका सैन्य लक्ष्यमाथि जवाफी हमला गरेपछि यो स्थिति सिर्जना भएको हो । बढ्दो भू–राजनीतिक अनिश्चितताबीच लगानीकर्ता आर्थिक भविष्यबारे दुविधामा परेका छन्, किनभने उच्च तेल मूल्यले मुद्रास्फीति फेरि उकास्न सक्ने र ब्याजदर कटौतीको योजना खल्बलिन सक्ने चिन्ता बढेको छ ।
एसपीआई एसेट म्यानेजमेन्टका विश्लेषक स्टिफन इनेसका अनुसार बजार अहिले दोहोरो दबाबमा छ — एकातिर भू–राजनीतिक जोखिमले तेल महँगो बनाइरहेको छ भने अर्कोतर्फ अमेरिकामा मुद्रास्फीति ओर्लंदै गएको र श्रम बजार खुकुलो बन्दै गएकाले व्यापक मूल्यवृद्धिको नयाँ चक्र सुरु हुने सम्भावना भने कमजोर देखिन्छ । तेलको मूल्य लामो समय उच्च रहिरहेमा घरायसी खर्च खुम्चिन गई आर्थिक वृद्धिमै दबाब पर्न सक्ने उनको भनाइ छ ।
एसियाली बजारतर्फ हेर्दा, चीनले अर्थतन्त्र चलायमान बनाउन नयाँ प्रोत्साहन प्याकेज ल्याउने आशाले हङकङ र साङ्घाईका सूचकाङ्क उल्लेख्य रूपमा बढेका छन् — हङकङ दुई प्रतिशतभन्दा बढी र साङ्घाई १.३२ प्रतिशतले उक्लिएको छ । ताइपेई, मनिला र सिंगापुरका बजारमा पनि सकारात्मक कारोबार भएको छ ।
यसको ठीक विपरीत, सियोल, सिड्नी र वेलिङ्टनका बजारमा भने लगानीकर्ता सतर्क देखिएका छन् । गत शुक्रबार वाल स्ट्रिटका तीनै प्रमुख सूचकाङ्क ओरालो लागेर बन्द भएपछि यो सावधानी थपिएको हो । यसै क्रममा सुनको मूल्य ०.४० प्रतिशतले घटेको छ भने चाँदी भने एक प्रतिशतले बढेको छ ।
