काठमाडौं — सानिमा बैंकले गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा आम्दानी र व्यवसाय विस्तारको तुलनामा नाफामा उल्लेख्य सुधार गरेको छ। बैंकको खुद ब्याज आम्दानी १० प्रतिशत र कुल सञ्चालन आम्दानी १३ प्रतिशतले बढ्दा खुद नाफा भने ३८ प्रतिशतले उक्लिएको छ। कर्जा नोक्सानीबापतको खर्च उल्लेख्य रूपमा घट्नु नाफा वृद्धिको प्रमुख आधार बनेको देखिन्छ।
बैंकले असार मसान्तसम्म ३ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा यस्तो नाफा २ अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ थियो। एक वर्षमा बैंकको नाफा करिब ९७ करोड ७७ लाख रुपैयाँले थपिएको हो।
नाफामा आएको ३८ प्रतिशतको वृद्धिलाई केवल व्यवसाय विस्तारले भने व्याख्या गर्दैन। बैंकको कुल सञ्चालन आम्दानी ८ अर्ब ६० करोड रुपैयाँबाट १३.१३ प्रतिशत बढेर ९ अर्ब ७३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। यसको तुलनामा नाफाको वृद्धि करिब तीन गुणा तीव्र छ।
यसको मुख्य कारणमध्ये एक कर्जा नोक्सानीबापतको इम्पेयरमेन्ट चार्जमा आएको ठूलो गिरावट हो। अघिल्लो वर्ष १ अर्ब ८८ करोड ९१ लाख रुपैयाँ रहेको यस्तो खर्च घटेर १ अर्ब ७ करोड ७८ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ। अर्थात् इम्पेयरमेन्ट खर्च करिब ४३ प्रतिशत घटेको छ।
एक वर्षअघि सञ्चालन आम्दानीको करिब २२ प्रतिशत बराबर रकम इम्पेयरमेन्टमा खर्च भएकोमा अहिले यो अनुपात करिब ११ प्रतिशतमा झरेको देखिन्छ। कर्जा जोखिमका लागि छुट्याउनुपर्ने रकम घट्दा त्यसको सीधा प्रभाव सञ्चालन नाफा र खुद नाफामा परेको छ।
सञ्चालन नाफा ४४ प्रतिशतले बढ्यो
सानिमाको सञ्चालन नाफा अझ तीव्र गतिमा बढेको छ। अघिल्लो वर्ष ३ अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ रहेको सञ्चालन नाफा ४४.४४ प्रतिशत बढेर ५ अर्ब १६ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।
खुद ब्याज आम्दानी ६ अर्ब ३५ करोड ६० लाख रुपैयाँबाट बढेर ६ अर्ब ९९ करोड १६ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यसमा १० प्रतिशत वृद्धि भएको हो।
बैंकले शुल्क तथा कमिसनबाट गर्ने आम्दानी पनि बढाएको छ। यस्तो आम्दानी १ अर्ब १९ करोड ५३ लाख रुपैयाँबाट ११.१० प्रतिशत बढेर १ अर्ब ३२ करोड ८१ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।
यसले बैंकको मूल बैंकिङ कारोबार दुवैतर्फ विस्तार भएको देखाउँछ। ब्याजबाट आउने आम्दानीसँगै शुल्क तथा सेवाबाट प्राप्त हुने आम्दानी पनि बढ्नु आम्दानीको संरचनाका हिसाबले सकारात्मक पक्ष हो।
निक्षेप र कर्जा दुवै ११ प्रतिशत हाराहारी बढे
बैंकको व्यवसायको आकार पनि विस्तार भएको छ। ग्राहकबाट संकलित निक्षेप २ खर्ब २३ अर्ब ९५ करोड रुपैयाँबाट ११.२४ प्रतिशत बढेर २ खर्ब ४९ अर्ब १२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।
एक वर्षमा बैंकमा करिब २५ अर्ब १६ करोड रुपैयाँ नयाँ निक्षेप थपिएको देखिन्छ।
कर्जा प्रवाह पनि लगभग त्यही गतिमा बढेको छ। ग्राहकलाई दिएको कर्जा १ खर्ब ७६ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँबाट ११.०२ प्रतिशत बढेर १ खर्ब ९५ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।
एक वर्षमा करिब १९ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ कर्जा थपिएको हो।
निक्षेप र कर्जा वृद्धिदर लगभग समान रहनुले बैंकले स्रोत संकलन र कर्जा विस्तारबीच सन्तुलन कायम गरेको देखाउँछ। बैंकको नियामकीय क्रेडिट–डिपोजिट अनुपात ८१.०३ प्रतिशतबाट केही घटेर ८०.७७ प्रतिशतमा आएको छ।
यसले बैंकसँग थप कर्जा विस्तारका लागि केही ठाउँ रहेको संकेत गर्छ, तर वास्तविक कर्जा वृद्धि भने समग्र आर्थिक गतिविधि र गुणस्तरीय ऋणीको मागमा निर्भर हुनेछ।
खराब कर्जा घट्यो, तर अझै तीन प्रतिशत नजिक
बैंकका लागि अर्को सकारात्मक संकेत खराब कर्जामा आएको सुधार हो।
कुल निष्क्रिय कर्जा (एनपीएल) अनुपात अघिल्लो वर्षको ३.०१ प्रतिशतबाट घटेर २.८७ प्रतिशतमा आएको छ। एक वर्षमा खराब कर्जा ०.१४ प्रतिशत बिन्दुले घटेको हो।
गिरावट ठूलो नभए पनि पछिल्लो समय समग्र बैंकिङ प्रणालीमा खराब कर्जा बढ्दो दबाबका रूपमा देखिएको अवस्थामा सानिमाको एनपीएल उल्टो दिशामा जानु सकारात्मक हो।
विशेषगरी कर्जा ११ प्रतिशतभन्दा बढी विस्तार भइरहँदा खराब कर्जा अनुपात घट्नु कर्जा असुली तथा जोखिम व्यवस्थापनमा केही सुधारको संकेत मान्न सकिन्छ।
तर २.८७ प्रतिशत एनपीएल अझै बेवास्ता गर्न मिल्ने स्तर भने होइन। आगामी वर्ष कर्जा विस्तारसँगै खराब कर्जा नियन्त्रण कायम राख्न सकिन्छ कि सकिँदैन भन्ने बैंकको नाफाको दिगोपनका लागि महत्वपूर्ण हुनेछ।
वितरणयोग्य नाफा २ अर्ब ८३ करोड
सानिमा बैंकको लाभांश दिन सक्ने वित्तीय आधार पनि अघिल्लो वर्षभन्दा बलियो भएको छ।
नियामकीय समायोजनपछि वितरणयोग्य नाफा २ अर्ब १० करोड रुपैयाँबाट बढेर २ अर्ब ८३ करोड १८ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यो ३४.६६ प्रतिशतको वृद्धि हो।
बैंकको वितरणयोग्य प्रतिसेयर आम्दानी १५ रुपैयाँ ४८ पैसाबाट बढेर २० रुपैयाँ ८५ पैसा पुगेको छ।
यसलाई साधारण सेयरधनीका लागि लाभांश क्षमताको एउटा महत्वपूर्ण सूचकका रूपमा लिन सकिन्छ। तर २० रुपैयाँ ८५ पैसा वितरणयोग्य प्रतिसेयर आम्दानी हुनु भनेको बैंकले त्यति नै लाभांश घोषणा गर्छ भन्ने होइन। वास्तविक लाभांश सञ्चालक समितिको प्रस्ताव, नियामकीय व्यवस्था, पुँजी आवश्यकता र साधारणसभाको स्वीकृतिमा निर्भर हुन्छ।
बैंकको प्रतिसेयर आम्दानी (ईपीएस) पनि १८ रुपैयाँ ९४ पैसाबाट बढेर २५ रुपैयाँ ७५ पैसा पुगेको छ। यो करिब ३६ प्रतिशतको वृद्धि हो।
प्रतिसेयर नेटवर्थ १६८ रुपैयाँ ८३ पैसाबाट १८८ रुपैयाँ ४२ पैसामा पुगेको छ। अर्थात् एक वर्षमा प्रतिसेयर नेटवर्थ करिब १९ रुपैयाँ ५९ पैसा बढेको छ।
पुँजी २ अर्बले थपियो
बैंकको सेयर पुँजी १३ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँबाट बढेर १५ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। एक वर्षमा पुँजी १४.७३ प्रतिशत अर्थात् करिब २ अर्ब रुपैयाँले बढेको हो।
यसमा बैंकले जारी गरेको ८.२५ प्रतिशत अविमोच्य असञ्चिति अग्राधिकार सेयरसमेत समावेश छ।
त्यस्तै, रिजर्भ तथा सञ्चित कोषको अवस्था पनि बलियो बनेको छ। रिटेन्ड अर्निङ र अन्य रिजर्भसहित कुल रिजर्भ तथा सरप्लस ९ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँबाट २७.०५ प्रतिशत बढेर १२ अर्ब रुपैयाँ नाघेको छ।
बैंकको पुँजीकोष अनुपात १३.०१ प्रतिशतबाट सामान्य बढेर १३.१० प्रतिशत पुगेको छ। व्यवसाय विस्तारसँगै नियामकीय पुँजी अनुपात कायम रहनु सकारात्मक भए पनि आगामी कर्जा विस्तारका लागि पुँजी व्यवस्थापन महत्वपूर्ण रहनेछ।
ब्याजदर घट्दा पनि आम्दानी बढ्यो
बैंकको पछिल्लो वित्तीय विवरणको अर्को उल्लेखनीय पक्ष घट्दो ब्याजदरबीच पनि खुद ब्याज आम्दानीमा वृद्धि हुनु हो।
बैंकको आधारदर एक वर्षमा ६.१२ प्रतिशतबाट ४.९१ प्रतिशतमा झरेको छ। अर्थात् आधारदर १.२१ प्रतिशत बिन्दुले घटेको छ।
ब्याजदर अन्तर पनि ३.६८ प्रतिशतबाट घटेर ३.३९ प्रतिशतमा आएको छ। स्प्रेड ०.२९ प्रतिशत बिन्दुले साँघुरिएको हो।
सामान्यतया ब्याजदर अन्तर साँघुरिँदा बैंकको ब्याज आम्दानीमा दबाब आउन सक्छ। तर सानिमाले कर्जाको आकार विस्तार गरेर खुद ब्याज आम्दानी १० प्रतिशत बढाएको देखिन्छ।
यसले बैंकले कम ब्याजदर र साँघुरो स्प्रेडको वातावरणमा कारोबारको आकार विस्तार गरेर आम्दानी जोगाएको संकेत गर्छ।
तर यही अवस्था आगामी वर्ष थप चुनौतीपूर्ण हुन सक्छ। बैंकिङ प्रणालीमा तरलता उच्च र कर्जाको माग कमजोर रहे ब्याजदर तथा स्प्रेडमा थप दबाब आउन सक्छ।
नाफा वृद्धिको मुख्य आधार इम्पेयरमेन्टमा सुधार
समग्र तथ्यांकले सानिमा बैंकको वित्तीय अवस्था अघिल्लो वर्षभन्दा सुधारिएको देखाउँछ। तर ३८ प्रतिशत नाफा वृद्धिको सबै श्रेय व्यवसाय विस्तारलाई मात्रै दिन मिल्दैन।
निक्षेप ११.२४ प्रतिशत, कर्जा ११.०२ प्रतिशत र सञ्चालन आम्दानी १३.१३ प्रतिशत बढेका बेला सञ्चालन नाफा ४४ प्रतिशत र खुद नाफा ३८ प्रतिशत बढेको छ।
यो अन्तरले इम्पेयरमेन्ट खर्चमा आएको करिब ४३ प्रतिशत गिरावट नाफा वृद्धिको महत्वपूर्ण चालक भएको स्पष्ट गर्छ।
अर्थात् बैंकले कारोबार विस्तार गरेर मात्रै होइन, सम्भावित कर्जा नोक्सानीका लागि छुट्याउनुपर्ने खर्च घटाएर पनि नाफा उल्लेख्य बढाएको छ।
यससँगै खराब कर्जा अनुपात घट्नुले उक्त सुधारलाई केही आधार दिएको छ।
अब बैंकका लागि मुख्य प्रश्न यही सुधारलाई निरन्तरता दिन सकिन्छ कि सकिँदैन भन्ने हो। ब्याजदर अन्तर साँघुरिँदै गएको, बैंकहरूबीच गुणस्तरीय कर्जाका लागि प्रतिस्पर्धा बढेको र अर्थतन्त्रमा कर्जा माग अपेक्षाकृत कमजोर रहेको अवस्थामा आगामी वर्ष नाफा वृद्धिका लागि केवल ब्याजदरभन्दा कर्जाको गुणस्तर, शुल्क आम्दानी, लागत नियन्त्रण र डिजिटल दक्षता बढी महत्वपूर्ण हुने देखिन्छ।
सानिमाको पछिल्लो विवरणले एउटा स्पष्ट तस्वीर दिन्छ: बैंकको व्यवसाय करिब ११ प्रतिशतले विस्तार भएको छ, तर नाफा त्यसको तीन गुणाभन्दा बढी गतिमा बढेको छ। यसपटक त्यसको मुख्य आधार जोखिम लागतमा आएको सुधार हो। अबको चुनौती यही नाफालाई एकपटकको सुधारभन्दा दिगो आम्दानी वृद्धिमा रूपान्तरण गर्नु हुनेछ।
