नेपाल धितोपत्र बोर्ड
खुमलटार, ललितपुर।
World Investor Week 2026
देशको आर्थिक विकासको लागि आवश्यक पूँजी परिचालन गर्न पूँजी बजारको विकास गरी धितोपत्रमा लगानी गर्ने लगानीकर्ताको हित संरक्षण गर्नका निमित्त धितोपत्रको निष्काशन, खरिद, बिक्री तथा विनिमयलाई व्यवस्थित गर्ने उद्देश्यले नेपाल धितोपत्र बोर्डको स्थापना भएको हो।
विश्वभरका पूँजी बजारका नियामक निकायहरूको अन्तर्राष्ट्रिय संस्था International Organization of Securities Commissions (IOSCO) को आह्वानमा सन् २०१७ देखि हरेक वर्ष World Investor Week विश्वभरी विभिन्न कार्यक्रमहरूको आयोजना गरी सप्ताहव्यापी रुपमा मनाउने गरिन्छ। नेपाल धितोपत्र बोर्डले IOSCO को एशोसिएट सदस्य राष्ट्रका हैसियतले विश्वव्यापीरुपमा मनाइने World Investor Week को कार्यक्रम सन् २०१७ देखिनै सक्रियतापूर्वक मनाउँदै आईरहेको छ। World Investor Week को दशौं संस्करणको मूल नारा "Invest in Your Future. Protect It Today." रहेको तथा मुख्य विषयवस्तुहरूको रुपमा "Investor Resilience, Digital Deception, Scam Alert, Basics of Investing Young Investors & Next Generation" रहेका छन्। बोर्डले यही २०८३ साल असोज १९ देखि २५ गतेसम्म नेपाल स्टक एक्सचेन्ज लि., सिडिएस एण्ड क्लियरिङ्ग लि., स्टक ब्रोकर्श एशोसिएसन अफ नेपाल, मर्चेन्ट बैंकर्स एशोसिएसन अफ नेपाल, स्टक डिलर्स कम्पनीहरू र क्रेडिट रेटिङ्ग कम्पनीहरूको संयुक्त आयोजनामा World Investor Week 2026 (WIW2026) देशव्यापी रूपमा विभिन्न अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रम, तालिम एवं पत्रपत्रिका तथा सामाजिक सञ्जालमा अभियान संचालन गरी मनाउने क्रममा रहेको छ। आफ्नो क्षेत्र र पायक पर्ने स्थान तथा अनलाईन माध्यममार्फत हुने उक्त कार्यक्रमहरूमा सहभागी हुन सबैमा अनुरोध छ। IOSCO ले आह्वान गरेको World Investor Week 2026 (WIW2026) को देहायबमोजिमका उद्देश्यहरू रहेका छन्।
• पूँजी बजार शिक्षा, वित्तीय साक्षरता तथा लगानीकर्ता संरक्षणमा सहयोग पुर्याउने मुख्य सन्देशहरू प्रवाह गर्ने।
• पूँजी बजारका लगानीकर्ताहरूका लागि पूँजी बजार सम्बन्धी ज्ञान तथा सचेतना अभिवृद्धिका अवसरहरू सिर्जना गर्ने।
• लगानीकर्ता शिक्षा तथा संरक्षणसम्बन्धी पहलहरूमा IOSCO का सदस्यहरूबीचको सहकार्यलाई सुदृढ गर्ने।
World Investor Week 2026 को अवसरमा धितोपत्र बजारमा लगानी गर्न नवप्रवेश गर्न खोज्ने लगानीकर्ता तथा विद्यार्थीहरूका लागि बोर्डको विशेष सन्देशहरू
• सुरुदेखि नै नियमित बचत गर्ने तथा विवेकपूर्ण रूपमा लगानी सम्बन्धी निर्णय गर्ने स्वस्थ वित्तीय बानीको विकास गर्नुहोस्।
• अध्ययन गरेर मात्र लगानी गर्ने गर्नुहोस्।
• धितोपत्र बजारमा लगानी प्रारम्भ गर्दा प्राथमिक बजारमा अंकित मूल्यमा निष्काशन भएका वा सामूहिक लगानी कोषको धितोपत्रबाट लगानी प्रारम्भ गर्नुहोस्।
• प्राथमिक बजारमा लगानी प्रारम्भ गर्दा धितोपत्र निष्काशनकर्ता कम्पनीको आह्वानपत्र, विवरणपत्र अध्ययन गरी कम्पनीको संस्थापक तथा व्यवस्थापन पक्ष, वित्तीय स्थिति र क्रेडिट रेटिङ्गस्तर जस्ता महत्वपूर्ण पक्षहरूको विश्लेषण गरी उपयुक्त लागेमा मात्र लगानी गर्नुहोस्।
• आफ्नो प्रतिफलको लक्ष्य र जोखिम वहन गर्न सक्ने क्षमताको सुक्ष्म विश्लेषण गरी सानो सानो बचत रकमबाट लगानी शुरू गर्नुहोस्।
• धितोपत्रको दोस्रो बजारमा लगानी गर्दा सही सूचना लिई जोखिम वहन गर्न सक्ने क्षमताका आधारमा लगानी सम्बन्धी निर्णय लिनुहोस्।
• कम्पनीले आधिकारीक वा प्रमाणित रूपमा प्रकाशन गरेको वित्तीय विवरण, कार्य सम्पादन स्थिति, मूल्य संवेदनशील सूचना, कम्पनीको भावी योजनाहरू, आवधिक र वार्षिक प्रतिवेदनमा उल्लेखित वित्तीय सूचकांकहरू, मूल्य प्रवृत्ति र सम्बन्धित उद्योग/क्षेत्रको अवस्था लगायत पक्षहरूको अध्ययन गरेर लगानी गर्नुहोस्।
• आफ्नो दीर्घकालीन वित्तीय अवस्थामा नकारात्मक असर पार्न सक्ने उच्च लागतका कर्जाबाट सावधान रहनुहोस्। सम्भव भएसम्म ऋण लिएर लगानी नगर्नुहोस्।
• सामाजिक सञ्जालमार्फत Finfluencers ले सिफारिस गरेका तथा लगानीका अवसरहरू भन्दै अत्यधिक प्रचार-प्रसार (Viral) गराईएका एवं विभिन्न अनलाइन समूहहरूमा विज्ञापनार्थ कृतिम बुद्धिमत्ता (AI) को प्रयोग गरी उत्पादित सामग्रीहरूबाट सचेत रहनुहोस्।
World Investor Week 2026 को अवसरमा धितोपत्र बजारका लगानीकर्ताका लागि बोर्डको मुख्य सन्देशहरू
• धितोपत्र बजारमा समय समयमा उतारचढाव आउन सक्ने भएकोले धितोपत्रमा लगानी गर्दा यथार्थ र उपयुक्त सूचना लिई संयमित तथा विवेकशील भई लगानी सम्बन्धी निर्णय लिनुहोस्।
• धितोपत्रको दोस्रो बजारमा लगानी गर्दा सूचीकृत कम्पनीले आधिकारीक वा प्रमाणित रुपमा जारी गरेको कार्य सम्पादन स्थिति, धितोपत्रको मूल्यमा प्रभाव पार्न सक्ने संवेदनशील सूचना जस्तै लाभांश घोषणा, हकप्रद शेयरको घोषणा, व्यवस्थापनमा परिवर्तन, भावी योजनाहरू, कम्पनीको आवधिक र वार्षिक प्रतिवेदनमा उल्लेखित वित्तीय सूचकांकहरू, धितोपत्रको मूल्य प्रवृत्ति, कम्पनीको साधारण सभाको निर्णय (माइन्यूट) र कम्पनीसँग सम्बन्धित उद्योग/क्षेत्रको अवस्था आदि जस्ता महत्वपूर्ण पक्षहरूको अध्ययन गर्नुहोस्।
• लगानी गर्दा संस्थाको प्रकृति, कम्पनीले दिनसक्ने सम्भावित प्रतिफल, विगतको लाभांशको इतिहास कम्पनीको आधारभूत पक्ष (जस्तै वित्तीय विवरणहरू, व्यवस्थापन, उद्योग र व्यापारको अवस्था, कानूनी वातावरण, व्यापार मोडेल, प्रतिस्पर्धात्मक लाभ) को अध्ययन राख्नुहोस्।
• धितोपत्रमा लगानी गर्नुपूर्व आफ्नो लगानीको उद्देश्य, समयावधि, अपेक्षित आम्दानी जस्ता विषयहरूमा स्पष्ट भई धैर्यता, लगनशीलता तथा दूरदृष्टि राखी लगानी गर्नुहोस्।
• धितोपत्र बजारमा देशको समग्र आर्थिक तथा राजनीतिक स्थितिको प्रत्यक्ष प्रभाव पर्ने भएकाले धितोपत्रमा लगानी गर्दा यसप्रति समेत सजग रहनुहोस्।
• लगानीसम्बन्धी सूचना, वित्तीय परामर्श, विज्ञापन तथा प्रचारात्मक सामग्रीबीचको भिन्नता बुझ्नुहोस्।
• विभिन्न सामाजिक सञ्जाल (जस्तै फेसबुक, ट्वीटर, क्लबहाउस, टिकटक, युट्युब, इन्स्टाग्राम) मार्फत प्रकाशन तथा प्रसारण गरिने अनुमान तथा प्रक्षेपण आधिकारीक नहुने भएकोले ती अनुमान, प्रक्षेपण, विचार र परामर्शको आधारमा मात्र लगानी सम्बन्धी निर्णय नलिनुहोस्।
• उल्लेखित सामाजिक सञ्जाल मार्फत हुने धोका, जालसाजी तथा छलकपट वाट बच्न स्वयं सचेत रही स्वतन्त्र रुपमा आफ्नो स्व-विवेकले निर्णय गर्नुहोस्।
• बैंक खाता, डिम्याट खाता तथा TMS खाताका लागि बलिया र फरक-फरक पासवर्ड प्रयोग गर्नुहोस् र उपलब्ध भएसम्म Two-Factor Authentication को प्रयोग गर्नुहोस्।
• डीपफेक (Deepfake), आवाजको नक्कल (Voice Cloning), कृत्रिम पहिचान तथा AI बाट तयार गरिएका प्रकाशन, भिडियो लगायत AI मा आधारित अन्य ठगीप्रति सतर्क रहनुहोस्।
• अरुको देखासिखी र लहैलहैमा लागेर धितोपत्रमा लगानी नगर्नुहोस्।
• लगानीका अवसरहरू स्वतन्त्र रूपमा अनुसन्धान गर्नुहोस्, निर्णयमा हतार नगर्नुहोस्, अत्यधिक फाइदाको ग्यारेन्टी दिने वाचा प्रति सावधान हुनुहोस्, र तपाईलाई छिटो निर्णय लिन दबाब दिने व्यक्तिहरूलाई विश्वास नगर्नुहोस्।
• धितोपत्र बजारमा मुद्रास्फीति, बैंकको तरलता तथा व्याजदरले प्रत्यक्ष असर गर्ने हुनाले लगानी गर्दा यस्ता विषयलाई मनन् गरी लगानी सम्बन्धी निर्णय लिनुहोस्।
• जोखिमबाट जोगिन लगानीको विविधीकरण गर्नुका साथै आपतकालीन कोष राखेर जोखिम व्यवस्थापन गर्नुहोस्।
• धितोपत्र बजारमा भित्री सूचनाका आधारमा हुन सक्ने कारोवार, कर्नरिङ्ग तथा मूल्यमा हुन सक्ने अस्वाभाविक उतारचढाव जस्ता गतिविधिहरूबाट टाढै रहने र यस्ता गतिविधिहरूको सम्बन्धमा आवश्यक सावधानी अपनाउने गर्नुहोस्।
• धितोपत्र कारोवारमा रकमको लेनदेन गर्दा बैंकमार्फत मात्र गर्नुहोस्। धितोपत्र कारोवार वापत धितोपत्र दलालले लिने शुल्क सम्बन्धमा रहेको कानूनी व्यवस्थाको जानकारी लिनुहोस्।
• धितोपत्र बजारमा कारोवार गर्दा नेपाल धितोपत्र बोर्ड बाट अनुमती प्राप्त धितोपत्र व्यवसायी मार्फत मात्र कारोवार गर्नुहोस्।
• धितोपत्र बजार, वित्त बजार, बीमा बजार तथा सम्बन्धित नीति, नियम तथा निर्देशनहरू सम्बन्धी आधिकारीक जानकारीका लागि सिडिएससी, नेप्से, नेपाल धितोपत्र बोर्ड, नेपाल बीमा प्राधिकरण, नेपाल राष्ट्र बैंक तथा अर्थ मन्त्रालयको वेबसाइट हेर्ने गर्नुहोस्।
• धितोपत्रमा लगानी सम्बन्धी कुनै जिज्ञासा वा गुनासाहरू भए सम्बन्धित धितोपत्र व्यवसायी, निष्काशनकर्ता तथा सूचीकृत कम्पनी, सिडिएससी, नेप्से वा बोर्डमा सम्पर्क राख्नुहोस्।
