६ महिनामा ८.३% ले बढ्यो शेयर धितो कर्जा, कुल लगानी १ खर्ब ५२ अर्ब नाघ्योShare-Backed Lending Rises 8.3% in Six Months, Total Investment Crosses NPR 152 Billion
चालु आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को पहिलो छ महिनामा (पुस मसान्तसम्म) शेयर धितो कर्जामा उल्लेख्य वृद्धि देखिएको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले शेयर धितोमा प्रवाह गरेको मार्जिन प्रकृतिको कर्जा ८.३ प्रतिशतले बढ्दै १ खर्ब ५२ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ नाघेको छ। पछिल्लो छ महिनाको अवधिमा मात्रै यस्तो कर्जा ११ अर्ब ७० करोड रुपैयाँले बढेको हो। अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा वृद्धिदर २६.३ प्रतिशत रहेको भए पनि यस वर्ष वृद्धिदर केही सुस्त देखिएको छ, तर कुल कर्जाको परिमाण ऐतिहासिक रूपमा उच्च स्तरमा पुगेको छ।
तथ्याङ्कअनुसार १ करोड रुपैयाँभन्दा माथिको शेयर धितो कर्जा कुल मार्जिन कर्जाको करिब ७० प्रतिशत हिस्सा ओगट्दै १ खर्ब ६ अर्ब रुपैयाँ नाघेको छ, जसले ठूला लगानीकर्ताहरूको बजारमा अझै बलियो पकड रहेको संकेत गर्छ। यद्यपि, मध्यम र साना लगानीकर्ताहरूको सहभागिता पनि क्रमशः बढ्दै गएको छ। ५० लाखदेखि १ करोड रुपैयाँसम्मको कर्जामा सबैभन्दा उच्च १२.८ प्रतिशतको वृद्धिदर देखिएको छ भने २५ लाखदेखि ५० लाख रुपैयाँसम्मको कर्जामा १०.३ प्रतिशत वृद्धि भएको छ। बैंकिङ प्रणालीमा तरलताको सहजता, ब्याजदर एकल अंकमा झर्नु र राष्ट्र बैंकले मौद्रिक नीतिमार्फत कर्जाको सीमा हटाउनुले शेयर बजारमा कर्जा–आधारित लगानीलाई प्रोत्साहन दिएको देखिन्छ। यद्यपि, कर्जाको ठूलो हिस्सा ठूला लगानीकर्तामै केन्द्रित हुँदा साना लगानीकर्ताको जोखिम व्यवस्थापनमा सतर्कता आवश्यक रहेको जानकारहरू बताउँछन्।
Share-backed (margin) lending in Nepal has recorded a notable increase during the first six months of the current fiscal year 2080/81 (up to mid-January), according to the latest financial data released by Nepal Rastra Bank. The total volume of margin loans provided by banks and financial institutions has risen by 8.3 percent to exceed NPR 152.40 billion. In the last six months alone, margin lending increased by NPR 11.70 billion. Although this growth rate is lower than the 26.3 percent recorded in the same period of the previous fiscal year, the overall size of margin loans has reached a historic high.
The data shows that large investors continue to dominate the share-backed lending market. Loans exceeding NPR 10 million account for nearly 70 percent of total margin lending, amounting to over NPR 106 billion by mid-January. However, participation from mid-level and small investors has also been steadily improving. The highest growth rate of 12.8 percent was observed in loans ranging from NPR 5 million to NPR 10 million, while loans between NPR 2.5 million and NPR 5 million increased by 10.3 percent. Improved liquidity in the banking system, declining interest rates, and regulatory flexibility introduced through monetary policy have encouraged investors to use share-backed loans for stock market investment. While this trend has supported market liquidity and trading volume, analysts caution that excessive concentration of credit among large investors could increase market risk for smaller participants.
