नेपालमा सोयाबिन तेल बन्यो सबैभन्दा ठूलो निर्यात वस्तुSoyabean Oil Emerges as Nepal’s Top Export Performer
चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को पहिलो नौ महिनामा नेपालका प्रमुख निर्यात वस्तुहरूमा उल्लेखनीय परिवर्तन देखिएको छ। “प्रमुख वस्तुहरूको निर्यात” शीर्षकको तालिका अनुसार, केही वस्तुहरूको निर्यातमा तीव्र वृद्धि देखिएको छ भने केही परम्परागत वस्तुहरूमा गिरावट आएको छ।
सबैभन्दा चकित पार्ने तथ्य सोयाबिन तेलको निर्यात हो, जुन अघिल्लो वर्षको ८२८.८८ मिलियन रुपैयाँबाट उफ्रिएर यस वर्ष ६२,७८१.९१ मिलियन रुपैयाँ पुगेको छ। यो ७,४७७ प्रतिशतभन्दा बढीको वृद्धि हो। यो ऐतिहासिक वृद्धिले नेपालको निर्यात ढाँचामा ठूलो फेरबदल आएको देखाउँछ, जुन सम्भवतः अन्तर्राष्ट्रिय बजारको माग, प्रतिस्पर्धी मूल्य वा नयाँ व्यापार सम्झौताले प्रेरित गरेको हुन सक्छ।
त्यस्तै, पोलिस्टर धागो तथा सूता को निर्यात ८,२५०.७५ मिलियन रुपैयाँबाट बढेर ९,९१०.६६ मिलियन रुपैयाँ पुगेको छ। ऊनको कार्पेट, जुन नेपालको परम्परागत निर्यात वस्तु हो, पनि ७,८१६.४५ मिलियन रुपैयाँबाट बढेर ८,०९४.१२ मिलियन रुपैयाँ पुगेको छ, जसले यसको निरन्तर अन्तर्राष्ट्रिय माग देखाउँछ।
तर, जस्तापाता को निर्यात ८,५७५.२८ मिलियन रुपैयाँबाट घटेर ७,४४१.५६ मिलियनमा झरेको छ भने अलैंची को निर्यात पनि अलिकति घटेर ६,२८३.१४ बाट ६,२५१.२६ मिलियन रुपैयाँमा झरेको छ। अर्कोतर्फ, जुटका सामान र पार्टिकल बोर्ड को निर्यातमा वृद्धि भएको छ—५,९०४.८२ र ५,९३१.८४ मिलियन रुपैयाँसम्म।
एकातिर रेडिमेड गार्मेन्ट्स को निर्यात ४,७४९.४५ मिलियन रुपैयाँबाट घटेर ४,२५८.५९ मिलियन रुपैयाँमा झरेको छ, जसले यस क्षेत्रमा चुनौतिहरू देखाउँछ। अर्कातर्फ, चिया को निर्यात २५३१.३१ मिलियन रुपैयाँबाट बढेर ३५६१.०७ मिलियन पुगेको छ, जुन सकारात्मक संकेत हो।
पाम तेल, जसले विगतमा ठूलो निर्यात मूल्य ल्याएको थियो, यो वर्ष ५७१४.३७ बाट घटेर १८३७.७४ मिलियन रुपैयाँमा झरेको छ। यसमा सम्भवतः अन्तर्राष्ट्रिय बजारको नीतिगत परिवर्तन वा प्रतिस्पर्धाबाट असर परेको हो।
अन्य महत्वपूर्ण तथ्यहरू:
तेलका खोले २१६१.०३ बाट बढेर २७०६.६० मिलियन पुगेको छ।
पास्मिना, टेक्सटाइल, रोजिन, जूता चप्पल, र नुडल्स को निर्यातमा पनि सुधार देखिएको छ।
यद्यपि, जडीबुटी, आयुर्वेदिक औषधि र संगीत वाद्ययन्त्र जस्ता वस्तुहरूमा केही कमी देखिएको छ।
नेपालले परम्परागत निर्यात वस्तुहरू जस्तै गार्मेन्ट्स र पाम तेलबाट हटेर कृषि तथा अर्ध-औद्योगिक वस्तुहरूतर्फ ध्यान केन्द्रित गरिरहेको देखिन्छ। विशेषगरी, सोयाबिन तेलको विस्फोटक वृद्धिले नयाँ सम्भावनाको ढोका खोलेको छ। यदि सरकार र उद्योगहरूले यो प्रवृत्तिलाई रणनीतिक रूपमा उपयोग गरे, भने नेपालको निर्यात अर्थतन्त्र आगामी वर्षहरूमा नयाँ उचाईमा पुग्न सक्छ।
Nepal’s foreign trade dynamics have seen a remarkable transformation in the first nine months of the fiscal year 2024/25, particularly in the export sector. According to the latest report titled “Exports of Major Commodities”, there have been both surges and declines across various products when compared to the same period in 2023/24.
The most striking development is the explosive growth in Soyabean Oil exports, which soared from just Rs. 828.88 million in 2023/24 to a staggering Rs. 62,781.91 million in 2024/25. This increase of over 7,477% marks a significant diversification and shift in Nepal’s export structure, possibly driven by changing global demand, favorable pricing, or a new export agreement.
Among the traditionally strong exports, Polyster Yarn & Thread rose to Rs. 9,910.66 million from Rs. 8,250.75 million, showing steady growth. Woolen Carpet, a legacy export product of Nepal, increased marginally to Rs. 8,094.12 million from Rs. 7,816.45 million, reflecting consistent demand in international markets.
However, Zinc Sheet exports dropped to Rs. 7,441.56 million from Rs. 8,575.28 million, and Cardamom, a key high-value agro export, saw a slight dip from Rs. 6,283.14 million to Rs. 6,251.26 million. Other agro-based commodities such as Jute Goods and Particle Board performed well, rising to Rs. 5,904.82 million and Rs. 5,931.84 million respectively.
On the other hand, Readymade Garments, which once stood as a robust pillar of Nepal’s export sector, declined to Rs. 4,258.59 million from Rs. 4,749.45 million, hinting at challenges in global apparel markets or competitiveness. Teaexports, however, increased significantly from Rs. 2,531.31 million to Rs. 3,561.07 million, signaling renewed interest and potential for growth in this sector.
Palm Oil, which had seen massive exports in previous years, sharply declined to Rs. 1,837.74 million from Rs. 5,714.37 million—possibly due to stricter regulations, reduced demand, or a shift in focus to more lucrative commodities like soyabean oil.
Other noteworthy changes include:
Oil Cakes increased to Rs. 2,706.60 million from Rs. 2,161.03 million.
Pashmina exports went up slightly to Rs. 2,332.78 million.
Textiles, Rosin, Shoes and Sandals, and Noodles all showed positive growth.
Conversely, Herbs, Ayurvedic Medicine, and Musical Instruments saw marginal decreases or modest growth.
Overall, this shift reflects both evolving domestic production capacities and changing global market opportunities. The diversification away from traditional products like garments and palm oil toward agricultural and semi-industrial goods like soyabean oil and yarn suggests Nepal is adjusting to global market signals. If current trends continue, 2024/25 could become a turning point for the Nepali export economy.
