ब्रॉड मनी वृद्धिदरमा स्थिरता, तर विस्तार दर केही घट्दोStability in Broad Money Growth, but Expansion Rate Slightly Declining
नेपालको वित्तीय क्षेत्रको वर्षद्वारा वर्ष (y-o-y) ब्रॉड मनी (M2) वृद्धिदर पछिल्ला केही वर्षयता उतारचढावपूर्ण देखिएको छ, जसले मौद्रिक नीतिका उतारचढाव, आर्थिक पुनरुत्थान र केन्द्रीय बैंकको रणनीतिक हस्तक्षेपहरूलाई प्रतिबिम्बित गर्छ। २०७५/७६ मा ब्रॉड मनीको वृद्धिदर १८.१% थियो भने, २०७६/७७ मा यो दर तीव्र रूपमा वृद्धि भएर २२.७% पुगेको थियो। यस वृद्धिमा कोभिड महामारीका बेला लागू गरिएका सहज मौद्रिक नीतिहरू र उच्च सरकारी खर्चले ठूलो भूमिका खेलेको मानिन्छ।
तर, त्यसपछिको आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा ब्रॉड मनीको वृद्धिदर एकाएक घटेर मात्र ६.८% मा झर्यो। यो गिरावट नेपाल राष्ट्र बैंकले लिएको कडाइपूर्ण मौद्रिक नीति, क्रेडिट नियन्त्रण र महँगी नियन्त्रणका लागि अपनाइएको संयमित रणनीतिको परिणाम हो। यद्यपि, त्यसपछिका वर्षहरूमा यो दरमा केही स्थिरता देखिएको छ। २०७८/७९ मा ब्रॉड मनी ११.४% ले वृद्धि भएको थियो भने २०७९/८० मा यो दर १२.९% पुग्यो।
२०७९/८० को मध्यअप्रिलसम्मको तथ्याङ्क अनुसार ब्रॉड मनीमा १२.४% को वृद्धि देखिएको थियो भने २०८०/८१ को मध्यअप्रिलसम्म यो दर ११.६% मा झरेको छ। यो गिरावट सानोतिनो भए पनि यसले मौद्रिक प्रणालीमा एक प्रकारको सन्तुलन देखाउँछ। राष्ट्र बैंकले बजारमा अत्यधिक तरलता नहोस् भनेर अपनाएको सतर्कता र महँगी नियन्त्रणका उपायले यो दरमा नियन्त्रण देखिएको हो।
यो प्रवृत्तिले आगामी दिनमा कर्जाको उपलब्धता, ब्याजदरको अवस्था, र कुल मुद्रास्फीतिमा समेत असर पार्नेछ। यसकारण, ब्रॉड मनीको वृद्धिदरलाई लगानीकर्ता, व्यवसायी तथा नीति निर्माताहरूले निकट रूपमा हेर्नुपर्ने आवश्यकता छ।
Nepal's financial sector has experienced significant fluctuations in the year-on-year (y-o-y) growth rate of Broad Money (M2) over the past several years, reflecting the evolving economic landscape, monetary policy interventions, and macroeconomic shifts. According to the latest figures, Broad Money grew by 11.6% as of mid-April 2024/25, down slightly from 12.4% during the same period in the previous fiscal year. This indicates a modest deceleration in liquidity growth, possibly linked to a tighter monetary stance adopted by Nepal Rastra Bank (NRB) to control inflation and stabilize financial markets.
Looking back at the annual data, Broad Money growth reached a peak of 22.7% in 2020/21, fueled by expansionary fiscal policies and accommodative monetary conditions introduced in response to the COVID-19 pandemic. This surge reflected increased public spending, credit expansion, and liquidity support to the banking system during the crisis period. However, the subsequent year 2021/22 saw a steep decline in M2 growth to just 6.8%, highlighting a correction phase and cautious approach by NRB in managing post-pandemic overheating and rising inflationary pressure.
In the following years, Broad Money growth stabilized somewhat, rising to 11.4% in 2022/23 and 12.9% in 2023/24. This moderate upward trend was supported by steady remittance inflows, improved banking sector performance, and a recovery in economic activity. The sustained double-digit growth levels in recent fiscal years demonstrate that the financial system continues to expand but under relatively more controlled and balanced liquidity conditions compared to the pandemic-induced spike in 2020/21.
The current trend as of mid-April 2024/25 suggests a slight moderation in the pace of monetary expansion, indicating that the central bank may be focusing on price stability while maintaining enough liquidity to support economic recovery. This trajectory of Broad Money growth is likely to influence credit availability, inflation expectations, and interest rates in the near term—making it a key indicator to watch for businesses, investors, and policymakers alike.
