नेपाली बैंकिङ प्रणालीमा निक्षेप वृद्धि, वित्तीय तरलता सुधारको संकेतStrong Growth in Bank Deposits Signals Improved Liquidity in Nepal's Financial System
नेपालको बैंकिङ क्षेत्रमा पछिल्ला केही वर्षहरूमा उल्लेखनीय सुधार देखिएको छ, जसको प्रमुख संकेत हो कुल निक्षेपको निरन्तर वृद्धि। हालै सार्वजनिक भएको तथ्यांकअनुसार, २०८१ सालको वैशाख मसान्तसम्म देशको कुल बैंक निक्षेप ६८२०.९ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। यो अघिल्लो वर्षको यही अवधिको ६११९.१ अर्ब रुपैयाँ निक्षेपको तुलनामा ७०१.८ अर्ब रुपैयाँ ले वृद्धि भएको हो, जुन करिब ११.५% को वार्षिक वृद्धिदर हो।
विगत पाँच वर्षको वार्षिक तथ्यांक हेर्दा पनि बैंक निक्षेपमा निरन्तर वृद्धि देखिन्छ। २०७६/७७ मा ३८३९.७ अर्ब रुपैयाँ रहेको कुल निक्षेप २०७९/८० मा ६४५२.४ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। खासगरी कोभिड महामारीपछिको पुनरुत्थान काल (२०७८/७९ र २०७९/८०) मा बैंकिङ प्रणालीप्रति जनविश्वास बढेको स्पष्ट देखिन्छ। २०७७/७८ मा ४६६२.७ अर्ब र २०७८/७९ मा ५०८२.८ अर्ब को वृद्धि क्रमशः देखिएको हो।
२०७९/८० को अन्त्यमा ६४५२.४ अर्ब निक्षेप रहेको भए पनि २०८० को वैशाख मसान्तसम्ममा यो केही घटेर ६११९.१ अर्ब मा झरेको थियो। यो गिरावटको सम्भावित कारण आर्थिक वर्षको अन्त्यतिर देखिने मौसमी खर्च, कर भुक्तानी लगायतका कारण हुन सक्छन्। यद्यपि त्यसपछिको पुन: वृद्धिले २०८१ को वैशाख मसान्तसम्म निक्षेपलाई नयाँ उचाइमा पुर्याएको छ।
निक्षेप वृद्धिले बैंकहरूलाई आन्तरिक ऋण विस्तारको क्षमता बढाउन सहयोग पुग्नेछ, जसले समग्र आर्थिक गतिविधिमा गतिशीलता ल्याउने अपेक्षा गर्न सकिन्छ। साथै, बैंकिङ पहुँच विस्तार, विप्रेषणको स्थायित्व, मुद्रास्फीतिमा नियन्त्रण र जनताको औपचारिक वित्तीय प्रणालीप्रतिको भरोसाको प्रतिफलस्वरूप यो वृद्धि देखिएको हो।
निष्कर्षमा, बैंक निक्षेपको यो वृद्धिले नेपालमा वित्तीय स्थायित्व कायम राख्न र भविष्यमा आर्थिक वृद्धिको बलियो आधार तयार गर्न सहयोग पुर्याउने संकेत देखिन्छ।
Nepal’s banking sector has witnessed a consistent rise in total deposits over the past six fiscal years, indicating growing public trust in the financial system and improved liquidity conditions. According to the latest financial data, total deposits in the country reached Rs. 6,820.9 billion by mid-April 2024/25, marking a significant year-on-year growth compared to Rs. 6,119.1 billion recorded in mid-April 2023/24. This represents a robust increase of over Rs. 701.8 billion within a year, driven by higher remittance inflows, moderate inflation, and better economic confidence.
Looking at the annual figures, the deposits have grown steadily from Rs. 3,839.7 billion in 2019/20 to Rs. 6,452.4 billion in 2023/24, an increase of nearly 68% over five years. This upward trend has been particularly strong post-pandemic, with deposits jumping from Rs. 5,082.8 billion in 2021/22 to Rs. 5,710.0 billion in 2022/23, and further to Rs. 6,452.4 billion in the last fiscal year. Such consistent growth reflects both the expansion of the formal banking network and a shift in public behavior towards saving in regulated financial institutions.
The dip in deposit figures from the annual total of Rs. 6,452.4 billion in 2023/24 to Rs. 6,119.1 billion in mid-April 2024 suggests some seasonal or fiscal withdrawals, likely due to tax payments or year-end cash outflows. However, the rebound to Rs. 6,820.9 billion by mid-April 2024/25 shows strong deposit recovery and points to an overall healthy liquidity position within the banking system. This is also a sign of macroeconomic stability, backed by controlled inflation, improved remittance growth, and cautious consumer spending.
Such rising deposit trends are critical for the banking sector, as they enhance the banks’ lending capacity and support domestic credit growth. It also reflects improved financial inclusion as more citizens and businesses utilize banking services for savings and transactions. Moreover, higher deposits contribute to financial resilience, enabling banks to better manage risks and maintain capital adequacy.
In summary, Nepal’s deposit growth trend over recent years paints a positive picture of the country’s financial sector. The sharp recovery and record-high deposit levels in mid-April 2025 underscore increased public confidence and provide a strong foundation for sustained economic activity in the coming fiscal year.
