विश्वभरका सार्वजनिक विकास बैंकहरूले व्यवस्थापन गरिरहेको करिब २३ खर्ब अमेरिकी डलर बराबरको विशाल पुँजीलाई दिगो विकास र जलवायु अनुकूलनका क्षेत्रमा परिचालन गर्ने उद्देश्यले एसियामा पहिलोपटक 'फाइनान्स इन कमन समिट' (FiCS) आयोजना हुने भएको छ। एसियाली विकास बैंक (एडीबी) को सहआयोजनामा सन् २०२७ मार्च ३१ देखि अप्रिल २ सम्म थाइल्यान्डको राजधानी बैंककमा उक्त विश्वव्यापी सम्मेलन हुन लागेको हो। यस सम्मेलनमा विश्वभरका ५ सयभन्दा बढी सार्वजनिक विकास बैंकका प्रमुखहरूसहित करिब २ हजार प्रतिनिधिको जमघट हुने तय भएको छ।
'थप उत्थानशील भविष्यका लागि दिगो वृद्धिको प्राप्ति' (डेलिभरिङ सस्टेनेबल ग्रोथ फर अ मोर रेजिलियन्ट फ्युचर) भन्ने मूल नाराका साथ बैंककस्थित संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय सम्मेलन केन्द्रमा आयोजना हुने यस छैटौँ संस्करणले बढ्दो विश्वव्यापी आर्थिक सङ्कट र जलवायु परिवर्तनका मुद्दालाई केन्द्रमा राख्नेछ। विश्व अर्थतन्त्रमा भूराजनीतिक तथा आर्थिक विभाजन बढिरहेको र सरकारहरूको आन्तरिक वित्तीय स्रोतमाथि चरम दबाब परिरहेको वर्तमान अवस्थामा, यस सम्मेलनलाई वैकल्पिक तथा नवीन वित्तीय स्रोत जुटाउने महत्त्वपूर्ण मञ्चका रूपमा हेरिएको छ। सरकार, नियामक निकाय, संस्थागत लगानीकर्ता, नागरिक समाज र निजी क्षेत्रका प्रतिनिधिहरू एउटै थलोमा भेला भई एसिया तथा प्रशान्त क्षेत्रमा लगानीका नयाँ अवसरहरू पहिल्याउने एडीबीले जनाएको छ।
सम्मेलन परम्परागत छलफलमा मात्र सीमित नभई ठोस परियोजना पहिचान र नवीन वित्तीय उपकरणहरूको विकासमा केन्द्रित हुने बताइएको छ। विशेषगरी जलवायु परिवर्तनको जोखिम न्यूनीकरण, स्वच्छ तथा नवीकरणीय ऊर्जाको विस्तार, हरित पूर्वाधार निर्माण र यसमा निजी क्षेत्रको पुँजी कसरी आकर्षित गर्ने भन्ने विषय सम्मेलनका मुख्य एजेन्डा हुन्। यसका साथै, विभिन्न वित्तीय संस्थाहरूबीच लगानी गर्दा हुनसक्ने दोहोरोपना (डुप्लिकेसन) घटाएर सहलगानी (को-फाइनान्सिङ) र परियोजना साझेदारी बढाउने रणनीतिमाथि पनि गम्भीर मन्थन हुनेछ। आर्थिक सङ्कटका बेला पनि दीर्घकालीन प्रकृतिका पूर्वाधार लगानीलाई कसरी निरन्तरता दिने भन्ने विषयलाई उच्च प्राथमिकतामा राखिनेछ।
अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय प्रणालीमा देखिएका विद्यमान चुनौतीहरू औँल्याउँदै एडीबीका अध्यक्ष मासातो कान्डाले यस सम्मेलनको दूरगामी महत्त्व रहेको प्रस्ट पारेका छन्। विकासका आवश्यकताहरू दिनानुदिन चुलिँदै गएको परिप्रेक्ष्यमा सार्वजनिक विकास बैंकहरूले आफ्नो सम्पूर्ण वित्तीय क्षमताको उच्चतम प्रयोग गर्नुपर्ने बेला आएको उनको भनाइ छ। "बैंककमा हुने नीतिगत निर्णय र प्रतिबद्धताहरूले आगामी पुस्ताका अर्बौँ मानिसको आर्थिक अवसर र मानवीय सुरक्षामा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्नेछ," अध्यक्ष कान्डाले भनेका छन्।
सन् २०२० मा फ्रान्सको पेरिसबाट सुरु भएको 'फाइनान्स इन कमन' विश्वभरका सार्वजनिक विकास बैंकहरूको सबैभन्दा ठूलो सञ्जाल हो। हाल यस सञ्जालमा करिब ५ सय ४० वटा यस्ता बैंक तथा वित्तीय संस्था आबद्ध छन्, जसले वार्षिक रूपमा करिब साढे दुई खर्ब अमेरिकी डलर बराबरको लगानी विश्व बजारमा परिचालन गर्दै आएका छन्। पेरिसपछि इटालीको रोम, आइभोरी कोस्टको अबिदजान, कोलम्बियाको कार्टाजेना र दक्षिण अफ्रिकाको केप टाउनमा सम्पन्न भइसकेको यो प्रतिष्ठित सम्मेलन छैटौँ संस्करणसम्म आइपुग्दा पहिलोपटक एसियाली भूमिमा हुन लागेको हो। यसले विश्वव्यापी लगानीको सम्भावना र केन्द्रबिन्दु क्रमशः एसियातर्फ ढल्किँदै गएको बलियो संकेतसमेत गरेको छ।
