काठमाडौं — सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनलले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को चौथो त्रैमासमा वित्तीय प्रदर्शनमा उल्लेख्य सुधार देखाएको छ। बैंकले समीक्षा अवधिमा २ अर्ब ९ करोड ८६ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा १ अर्ब २८ करोड ७१ लाख रुपैयाँ रहेको नाफा यस वर्ष ६३.०५ प्रतिशतले बढेको हो।
बैंकको नाफा वृद्धिले सतही रूपमा बलियो सुधार देखाए पनि वित्तीय विवरणको गहिरो विश्लेषण गर्दा नाफा वृद्धिको मुख्य आधार नियमित आम्दानीभन्दा कर्जा नोक्सानी व्यवस्थापन खर्चमा आएको कमी देखिन्छ। यसले बैंकको वास्तविक व्यवसायिक विस्तारको अवस्थालाई मिश्रित बनाएको छ।
समीक्षा अवधिमा बैंकको कर्जा नोक्सानी व्यवस्थापनबापतको इम्पेयरमेन्ट शुल्क ६९.०५ प्रतिशतले घटेको छ। अघिल्लो वर्ष २ अर्ब ६८ करोड रुपैयाँ रहेको यस्तो खर्च घटेर ८२ करोड ९३ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ। प्रावधान घट्नुले बैंकको नाफामा प्रत्यक्ष सकारात्मक प्रभाव पारेको हो।
इम्पेयरमेन्ट खर्च घटेपछि बैंकको सञ्चालन नाफामा समेत उल्लेख्य सुधार आएको छ। सञ्चालन नाफा ८१.२६ प्रतिशतले बढेर ३ अर्ब ६० करोड १५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष यस्तो नाफा १ अर्ब ९८ करोड ६९ लाख रुपैयाँ थियो।
तर बैंकको मुख्य आम्दानी स्रोत मानिने खुद ब्याज आम्दानी भने कमजोर देखिएको छ। खुद ब्याज आम्दानी १.९ प्रतिशतले घटेर ६ अर्ब २९ करोड ३७ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ। घट्दो ब्याजदर र कर्जा विस्तारमा आएको सुस्तताले बैंकको नियमित आम्दानीमा दबाब परेको देखिन्छ।
बैंकको निक्षेप परिचालन भने सकारात्मक रहेको छ। ग्राहक निक्षेप ९.५७ प्रतिशतले बढेर २ खर्ब ३१ अर्ब ७३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष यस्तो निक्षेप २ खर्ब ११ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ थियो।
तर निक्षेप वृद्धिको तुलनामा कर्जा विस्तार निकै कमजोर देखिएको छ। बैंकको कर्जा तथा सापटी केवल ०.७६ प्रतिशतले बढेर १ खर्ब ७० अर्ब १४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। निक्षेप बढ्दै जाने तर कर्जा विस्तार सुस्त रहने अवस्थाले बैंकको उपलब्ध स्रोतलाई प्रभावकारी रूपमा परिचालन गर्ने चुनौती देखाएको छ।
बैंकको पुँजीगत अवस्था भने सुधारिएको छ। चुक्ता पुँजी ५ प्रतिशतले बढेर १५ अर्ब ५० करोड ७५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ भने रिजर्भ तथा सञ्चित कोष १९.७४ प्रतिशतले वृद्धि भएर ८ अर्ब ८६ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। यद्यपि रिटेन्ड अर्निङ भने घटेर ५२ करोड ३१ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ।
नाफा सुधारसँगै बैंकका प्रमुख सूचकमा पनि सुधार आएको छ। प्रतिशेयर आम्दानी (ईपीएस) ८ रुपैयाँ ७१ पैसाबाट बढेर १३ रुपैयाँ ५३ पैसा पुगेको छ। प्रतिशेयर नेटवर्थ १६० रुपैयाँ ५१ पैसा पुगेको छ भने पुँजी पर्याप्तता अनुपात १२.४७ प्रतिशतमा स्थिर रहेको छ।
तर बैंकको प्रमुख चुनौती भने खराब कर्जा नियन्त्रणमा देखिएको छ। बैंकको निष्क्रिय कर्जा अनुपात (एनपीएल) ४.८९ प्रतिशतबाट बढेर ५.८८ प्रतिशत पुगेको छ। खराब कर्जा बढ्नुले कर्जा असुली, सम्पत्तिको गुणस्तर र आगामी नाफामा दबाब सिर्जना गर्न सक्छ।
हालको नाफा वृद्धिमा इम्पेयरमेन्ट खर्च घट्नुको ठूलो योगदान रहेकाले आगामी दिनमा बैंकले नियमित आम्दानी बढाउन र कर्जा गुणस्तर सुधार गर्नुपर्ने देखिन्छ। यदि खराब कर्जा थप बढ्दै गयो भने भविष्यमा पुनः कर्जा नोक्सानी व्यवस्थापन खर्च बढ्न सक्ने जोखिम रहन्छ।
बैंकले आगामी दिनमा निष्क्रिय कर्जा असुली, कर्जा गुणस्तर सुधार, ग्रामीण तथा दुर्गम क्षेत्रमा बैंकिङ पहुँच विस्तार र निक्षेप परिचालनलाई प्राथमिकतामा राख्ने जनाएको छ। साथै डिजिटल बैंकिङ विस्तार, सूचना प्रविधि जोखिम व्यवस्थापन र कागजरहित बैंकिङ प्रणालीलाई थप प्रभावकारी बनाउने योजना अघि सारेको छ।
समग्रमा सिटिजन्स बैंकको वित्तीय विवरणले नाफामा उल्लेख्य सुधार देखाए पनि यसको दिगोपन मुख्य रूपमा खराब कर्जा नियन्त्रण, गुणस्तरीय कर्जा विस्तार र नियमित आम्दानी सुधारमा निर्भर रहने देखिन्छ।
