काठमाडौं — पछिल्ला दिनमा लगातारजसो उकालो लागेको सेयर बजारमा सोमबार नाफा सुरक्षित गर्ने क्रम बढेपछि नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) परिसूचकमा उल्लेख्य गिरावट आएको छ। साताको पहिलो कारोबार दिन नेप्से ३३.२८ अंक अर्थात् १.२२ प्रतिशतले घटेर २ हजार ७०१.३२ विन्दुमा बन्द भएको छ। छोटो अवधिमा करिब १६० अंकभन्दा बढी बढिसकेको बजारमा अल्पकालीन लगानीकर्ताले नाफा बुक गर्न थालेपछि बिक्रीको दबाब बलियो बनेको देखिएको छ।
पछिल्ला नौ कारोबार दिनमध्ये आठ दिन परिसूचक बढेको थियो। निरन्तरको वृद्धिपछि सोमबार बजारले दिशा परिवर्तन गर्दा यो गिरावटलाई तत्काल ठूलो ‘ट्रेन्ड रिभर्सल’ भन्दा पनि नाफा सुरक्षित गर्ने क्रममा आएको मूल्य समायोजनका रूपमा हेर्न सकिने अवस्था छ। तर प्राविधिक रूपमा महत्त्वपूर्ण २०० दिने मुभिङ एभरेज नजिक बजार आइपुगेकाले आगामी केही कारोबारले पछिल्लो सुधार टिकाउ हुन्छ वा पुनः कमजोर हुन्छ भन्ने संकेत दिने देखिन्छ।
सोमबार नेप्से २ हजार ७२७.९० विन्दुबाट कारोबारमा आएको थियो। बजारले दिनभरमा २ हजार ७४४.८१ विन्दुसम्मको उच्च तह छोए पनि उक्त वृद्धि जोगाउन सकेन। परिसूचक कारोबारका क्रममा २ हजार ६९३.०३ विन्दुसम्म झरेको थियो र अन्त्यमा २ हजार ७०१.३२ विन्दुमा रोकियो। यसले कारोबारको सुरुवाती चरणमा देखिएको खरिद उत्साहपछि बिक्रेता क्रमशः हाबी भएको देखाउँछ।
विशेषगरी दिउँसो करिब १२ बजेर १३ मिनेट आसपास बजारले दिनको उच्च तह बनाएको देखिन्छ। त्यसपछि परिसूचकले क्रमशः तल्लो विन्दु परीक्षण गर्दै दिनको दोस्रो भागमा बिक्री दबाब बढाएको थियो। चार्टमा अघिल्लो न्यून विन्दुभन्दा तल पुगेर ‘लोअर लो’ संरचना बन्नुले अल्पकालीन रूपमा खरिदकर्ताको गति कमजोर भएको प्राविधिक संकेत दिएको छ।
बजारका लागि अहिले सबैभन्दा चासोको विषय २०० दिने मुभिङ एभरेज बनेको छ। दैनिक चार्टमा उक्त औसत करिब २ हजार ६८८ विन्दु आसपास छ। सोमबार नेप्से यसभन्दा केही माथि बन्द भएकाले दीर्घकालीन औसतको समर्थन तत्कालका लागि जोगिएको छ। तर यसको दूरी निकै कम छ। त्यसैले आगामी कारोबारमा २ हजार ६८५ देखि २ हजार ७०० विन्दुको क्षेत्र बजारका लागि महत्त्वपूर्ण समर्थनका रूपमा रहने देखिन्छ।
यदि नेप्सेले यो क्षेत्रमाथि टिकेर पुनः खरिद आकर्षित गर्न सकेमा पछिल्लो सुधारले निरन्तरता पाउन सक्छ। त्यस अवस्थामा २ हजार ७३० देखि २ हजार ७५० आसपासको क्षेत्र पुनः प्रारम्भिक प्रतिरोध बन्न सक्छ। तर उच्च कारोबारसहित २०० दिने औसतभन्दा तल लगातार बन्द हुन थालेमा हालको सुधार कमजोर भएर बजार फेरि नकारात्मक दिशातर्फ जान सक्ने जोखिम बढ्नेछ। प्राविधिक तहलाई भविष्यको निश्चित भविष्यवाणी भने मान्न मिल्दैन, किनकि बजारले यस्तो सुन्दर गणित मानिसको अपेक्षाअनुसार चलाउन कुनै करार गरेको छैन।
परिसूचक घटे पनि कारोबार रकम भने ६ अर्ब रुपैयाँमाथि कायम रह्यो। सोमबार ६ अर्ब ८ करोड ८६ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर किनबेच भएको छ। अघिल्लो कारोबार दिन ६ अर्ब २६ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार भएको थियो। यसरी कारोबार रकम केही घटे पनि तीव्र संकुचन नदेखिनुले बजारमा लगानीकर्ताको सहभागिता अझै उल्लेख्य रहेको देखाउँछ।
सोमबार १ करोड ३९ लाख २५ हजार ३३७ कित्ता सेयर ६९ हजार ८०३ पटक खरिदबिक्री भएका छन्। परिसूचक घट्दा पनि ६ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार हुनु बजारबाट लगानीकर्ता पूर्ण रूपमा बाहिरिएको अवस्थाभन्दा खरिदकर्ता र बिक्रेताबीच बलियो प्रतिस्पर्धा चलिरहेको संकेत हो। तर कारोबारको प्रकृति हेर्दा मूल्य घट्ने समयमा कारोबार बढ्ने र मूल्य सुधार हुँदा कारोबार केही सुस्त हुने प्रवृत्ति देखिनु बिक्री पक्षका लागि अनुकूल संकेत मानिन्छ।
बजारको चौडाइ पनि सोमबार कमजोर रह्यो। उपलब्ध विवरणअनुसार २३४ कम्पनीको सेयर मूल्य घट्दा ३६ कम्पनीको मात्रै मूल्य बढेको छ। पाँच कम्पनीको मूल्य स्थिर रह्यो। मूल्य घट्ने कम्पनीको संख्या बढ्नेको तुलनामा धेरै रहनुले गिरावट केही ठूला कम्पनीमा सीमित नभई बजारको ठूलो हिस्सामा फैलिएको देखाउँछ।
उपसमूहगत कारोबारले पनि यही अवस्था पुष्टि गरेको छ। कारोबार भएका १३ उपसमूहमध्ये ११ वटा घटेका छन्। बैंकिङ र म्युचुअल फण्डमा मात्र सामान्य सुधार देखिएको छ। उत्पादन तथा प्रशोधन उपसमूह सबैभन्दा धेरै २.३० प्रतिशत घट्दा होटल तथा पर्यटन र व्यापार उपसमूहमा पनि २ प्रतिशतभन्दा बढी गिरावट आएको छ। विकास बैंक, जलविद्युत्, जीवन बीमा, लघुवित्त, निर्जीवन बीमा र अन्य समूहमा पनि एक प्रतिशतभन्दा बढी कमी आएको छ।
कारोबारको पहिलो घण्टामा बैंकिङ क्षेत्रमा देखिएको सकारात्मक गति दिनभर टिक्न सकेन। ठूला बजार पुँजीकरण भएका बैंकहरूको गतिविधिले समग्र परिसूचकमा उल्लेख्य प्रभाव पार्ने भएकाले सुरुवाती बैंकिङ ‘मुभमेन्ट’ कमजोर भएपछि दोस्रो भागमा बजारको मनोविज्ञान थप दबाबमा परेको देखिन्छ। यद्यपि अन्तिम तथ्यांकमा बैंकिङ उपसमूह सामान्य सकारात्मक रहनुले केही रकम तुलनात्मक रूपमा ठूला र आधारभूत कम्पनीतर्फ स्थानान्तरण भएको हुन सक्ने संकेतसमेत दिन्छ।
ब्रोकर कारोबारतर्फ पनि बिक्री पक्ष बलियो देखिएको छ। उच्च कारोबार गर्ने १० ठूला ब्रोकरमध्ये आठवटाले खरिदभन्दा बढी बिक्री गरेको विवरणले सक्रिय कारोबारी तहमा नाफा सुरक्षित गर्ने प्रवृत्ति बलियो रहेको देखाउँछ। यद्यपि एक दिनको ब्रोकर नेट खरिद वा बिक्रीकै आधारमा बजारको दीर्घकालीन दिशा निष्कर्ष निकाल्न नमिल्ने भएकाले आगामी दिनको निरन्तरता महत्वपूर्ण हुनेछ।
प्राविधिक सूचक आरएसआई करिब ५५ आसपास छ। यसले बजार अत्यधिक खरिद भएको वा अत्यधिक बिक्री भएको अवस्थामा नरहेको देखाउँछ। आरएसआई ५० भन्दा माथि रहनु तत्काल सकारात्मक पक्ष भए पनि पछिल्लो वृद्धिपछि गति केही कम भएको छ। अब आरएसआईभन्दा पनि २०० दिने औसत आसपास बजारले बनाउने मूल्य संरचना र कारोबारको मात्रा बढी निर्णायक हुने देखिन्छ।
कम्पनीगत कारोबारमा एभरेष्ट कलर लिमिटेडको सेयर मूल्य १४.९९ प्रतिशत बढेर प्रतिकित्ता ७४८ रुपैयाँ ७० पैसा पुगेको छ। समग्र बजार घट्दा पनि कम्पनीमा बलियो माग देखिएको हो। अर्कोतर्फ आत्मनिर्भर लघुवित्तको सेयर मूल्य १३.३८ प्रतिशत घटेर दिनकै ठूलो गिरावट बेहोर्ने कम्पनी बनेको छ।
कारोबार रकमका आधारमा रिलायन्स स्पिनिङ मिल्स अग्रस्थानमा रह्यो। कम्पनीको ३३ करोड ८६ लाख ६६ हजार रुपैयाँभन्दा बढीको सेयर कारोबार भएको छ। ग्लोबल आइएमई बैंकको २८ करोड १३ लाख, रिडी हाइड्रोपावरको २२ करोड १३ लाख, कुमारी बैंकको १७ करोड २२ लाख र सेन्ट्रल फाइनान्सको करिब १५ करोड ९९ लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ।
पछिल्लो संरचना हेर्दा नेप्से करिब २ हजार ५७० विन्दु आसपासबाट तीव्र रूपमा उकालो लागेर २ हजार ७४० माथिसम्म पुगेको थियो। त्यसैले सोमबारको गिरावट पछिल्लो ‘रिबाउन्ड’पछिको स्वाभाविक करेक्सन पनि हुन सक्छ। तर करेक्सन कहाँ रोकिन्छ भन्ने पक्ष नै अब महत्त्वपूर्ण बनेको छ। २०० दिने औसतमाथि नयाँ समर्थन निर्माण भए बजारले पछिल्लो वृद्धिलाई मजबुत बनाउन सक्छ, जबकि उक्त क्षेत्र स्पष्ट रूपमा भत्किएमा पछिल्लो उकालोलाई अस्थायी सुधारका रूपमा व्याख्या गर्ने आधार बलियो हुनेछ।
समग्रमा सोमबारको कारोबारले बजारलाई एउटा महत्त्वपूर्ण प्राविधिक मोडमा ल्याएको छ। २०० दिने औसतमाथि बन्द हुनु सकारात्मक पक्ष हो। तर ‘लोअर लो’ संरचना, घट्दा बढेको कारोबार, अधिकांश कम्पनी र उपसमूहमा आएको गिरावट तथा ठूला ब्रोकरको बिक्री दबाबले जोखिम पूर्ण रूपमा हटेको छैन। अब लगानीकर्ताको ध्यान २ हजार ६८५–२ हजार ७०० को समर्थन क्षेत्रमा केन्द्रित हुने देखिन्छ। यही क्षेत्र जोगिए पछिल्लो सुधारको आधार कायम रहनेछ, नजोगिए बजारमा अर्को चरणको मूल्य समायोजनको ढोका खुल्न सक्छ।
