साउनमा मुद्रास्फीति घटेर १.६८ प्रतिशतमा सीमित, उपभोक्ताले पाए केही राहतInflation Eases to 1.68% in Shrawan as Food Prices Decline
काठमाडौं, भदौ — चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो महिनामा उपभोक्ता मूल्य सूचकाङ्कमा आधारित मुद्रास्फीति घटेर १.६८ प्रतिशतमा सीमित भएको छ। गत वर्ष सोही महिनामा यो दर ४.०९ प्रतिशत पुगेको थियो। यसपटक खाद्य मूल्यमा आएको ठूलो गिरावटले समग्र मुद्रास्फीति तल्लो स्तरमा सीमित भएको हो।
खाद्य मूल्य घट्दा समग्र मुद्रास्फीति तल
नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार साउन महिनामा खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मुद्रास्फीति ऋणात्मक २.२८ प्रतिशत रहेको छ। अघिल्लो वर्ष सोही महिनामा यो समूहको मुद्रास्फीति ६.१७ प्रतिशत थियो। तर, गैर-खाद्य तथा सेवा समूहको मुद्रास्फीति भने बढ्दै ३.९५ प्रतिशत पुगेको छ, जुन गत वर्षको २.९४ प्रतिशत भन्दा बढी हो।
तरकारी सस्तो, घ्यू–तेल महँगो
उप-समूहगत विवरण हेर्दा घ्यू तथा तेलको मूल्य १०.९७ प्रतिशतले बढ्यो, गैर–मदिराजन्य पेय पदार्थ ४.६४ प्रतिशत र फलफूल ३.०१ प्रतिशत बढेको छ। तर, तरकारीको मूल्य भने १८.५६ प्रतिशतले घटेको छ। मसला पदार्थमा ४.८१ प्रतिशतको गिरावट आयो भने मासु तथा माछामा २.४१ प्रतिशतको कमी भएको छ। यी गिरावटहरूले समग्र खाद्य मुद्रास्फीति ऋणात्मक बनाउन ठूलो योगदान दिएका छन्।
गैर–खाद्य समूहमा शिक्षा र विविध वस्तु महँगो
गैर–खाद्य तथा सेवा समूहमा प्रायः सबै उप–समूहमा मूल्य बढेको छ। विविध वस्तु तथा सेवामा सबैभन्दा धेरै १०.६० प्रतिशत वृद्धि भएको छ। त्यसैगरी, शिक्षा क्षेत्रमा ७.६७ प्रतिशत, कपडा तथा जुत्ताचप्पलमा ६.८४ प्रतिशत, फर्निसिङ तथा घरायसी उपकरणमा ५.०६ प्रतिशत र सुर्तीजन्य पदार्थमा ४.६८ प्रतिशत वृद्धि भएको छ। बीमा तथा वित्तीय सेवामा भने ०.२२ प्रतिशतको गिरावट देखिएको छ।
ग्रामीण र शहरी दुवै क्षेत्रमा न्यून मुद्रास्फीति
साउन महिनामा ग्रामीण क्षेत्रमा मुद्रास्फीति १.६५ प्रतिशत र शहरी क्षेत्रमा १.७० प्रतिशत रहेको छ। दुवै क्षेत्रमा मूल्यवृद्धि न्यून स्तरमा सीमित देखिएको छ।
प्रदेशगत फरक
प्रदेशगत विवरण अनुसार, कोशी प्रदेशमा सबैभन्दा बढी २.८४ प्रतिशत मुद्रास्फीति भएको छ। त्यसपछि मधेशमा १.८६ प्रतिशत, कर्णालीमा १.७९ प्रतिशत, बागमतीमा १.६७ प्रतिशत, लुम्बिनीमा १.३५ प्रतिशत, गण्डकीमा १.०३ प्रतिशत र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सबैभन्दा कम ०.३१ प्रतिशत मुद्रास्फीति देखिएको छ।
भौगोलिक हिसाबले उपत्यका र हिमाल बढी महँगो
काठमाडौं उपत्यकामा मुद्रास्फीति २.२६ प्रतिशत पुगेको छ। हिमाल क्षेत्रमा २.५९ प्रतिशत, पहाडमा १.५६ प्रतिशत र तराईमा सबैभन्दा कम १.३३ प्रतिशत मुद्रास्फीति देखिएको छ।
अर्थतन्त्रका विश्लेषकहरूका अनुसार आपूर्ति सुधार, मौसमी कारण र उत्पादन बढेपछि तरकारी तथा खाद्य वस्तु सस्तो भएको हो। जसको प्रत्यक्ष असर मुद्रास्फीति घटेर न्यून स्तरमा देखिएको छ। मुद्रास्फीति घट्नु उपभोक्ताका लागि राहत भए पनि कृषकका लागि मूल्य नपाउने चिन्ता रहेको छ।
Kathmandu, August — Nepal’s consumer inflation in the first month of FY 2082/83 dropped sharply to 1.68 percent, compared to 4.09 percent in the same month last year. According to Nepal Rastra Bank, the significant drop in food prices was the main driver behind this sharp fall in overall inflation, bringing some relief to consumers.
Food Prices Drag Inflation Down
In Shrawan, the food and beverage group recorded a negative inflation of -2.28 percent, a stark reversal from last year’s 6.17 percent increase. In contrast, the non-food and services group inflation rose to 3.95 percent, higher than last year’s 2.94 percent. This divergence shows that while food costs are falling, non-food expenses are putting mild upward pressure on household budgets.
Vegetables Cheaper, Oil More Expensive
Within the food category, some items became much cheaper while others grew costlier. Prices of ghee and oil rose by 10.97 percent, non-alcoholic beverages by 4.64 percent, and fruits by 3.01 percent. On the other hand, vegetable prices plunged by 18.56 percent, spices dropped by 4.81 percent, and meat and fish became cheaper by 2.41 percent. The steep fall in vegetable prices played the biggest role in keeping food inflation negative.
Education and Miscellaneous Goods Drive Non-Food Inflation
Most non-food sub-groups experienced inflation. Miscellaneous goods and services topped the list with a 10.60 percent increase, followed by education at 7.67 percent, clothing and footwear at 6.84 percent, furnishing and household goods at 5.06 percent, and tobacco products at 4.68 percent. Only one subgroup, insurance and financial services, saw a marginal decline of 0.22 percent, offering a small counterbalance.
Rural and Urban Inflation Almost Alike
Inflation stood at 1.65 percent in rural areas and 1.70 percent in urban areas, indicating that the trend of low price growth was consistent across the country.
Provincial Breakdown
Among provinces, Koshi recorded the highest inflation at 2.84 percent, followed by Madhesh at 1.86 percent, Karnali at 1.79 percent, Bagmati at 1.67 percent, Lumbini at 1.35 percent, and Gandaki at 1.03 percent. Sudurpaschim province saw the lowest inflation at just 0.31 percent, suggesting almost no price pressures in the far-western region.
Geographical Differences
Geographically, Kathmandu Valley experienced inflation of 2.26 percent, while the Mountain region was highest at 2.59 percent. In contrast, inflation in the Hill region stood at 1.56 percent, and the Terai recorded the lowest at 1.33 percent.
Economists attribute the sharp fall in inflation mainly to improved supply conditions, timely rainfall, and better agricultural output, which reduced food prices. For consumers, lower inflation means reduced household expenses and improved purchasing power.
However, experts caution that ultra-low inflation could also signal weak demand or falling farm-gate prices, which may hurt farmers’ incomes. With non-food inflation rising moderately, the overall outlook remains mixed. Policymakers are expected to closely monitor food supply, import trends, and regional disparities to ensure that low inflation translates into sustainable economic stability.
