
Top News
Stay informed and invest with latest NEPSE news and analysis.

ओईसीडीको चेतावनी: विश्व आर्थिक वृद्धि दर घट्ने प्रक्षेपण आर्थिक सहकार्य तथा विकास संगठन (ओईसीडी) ले मंगलबार सार्वजनिक गरेको पछिल्लो आर्थिक प्रतिवेदन अनुसार आगामी वर्षहरूमा विश्व आर्थिक वृद्धिदर घट्ने प्रक्षेपण गरिएको छ। प्रतिवेदन अनुसार सन् २०२४ मा अनुमान गरिएको ३.३ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धिदर सन् २०२५ र २०२६ मा घटेर २.९ प्रतिशत मा झर्ने देखिएको हो। ओईसीडीले यस्तो अनुमान मे २०२५ सम्म कायम रहने भन्सार शुल्कको दरलाई आधार मान्दै प्रक्षेपण गरेको स्पष्ट पारेको छ। तर, प्रतिवेदनमा केही कानुनी विवादहरू अझै समाधान हुन बाँकी रहेको समेत उल्लेख गरिएको छ।

घरजग्गा कारोबारमा अनिवार्य बैंक स्टेटमेन्ट र विद्युतीय कारोबार प्रणाली लागू सरकारले सम्पत्ति शुद्धीकरण (मनी लाउन्डरिङ्ग) र आतंकवादी क्रियाकलापमा वित्तीय लगानी नियन्त्रण गर्नका लागि अबदेखि घरजग्गा खरिद–बिक्री गर्दा कडा प्रावधान लागू गर्ने भएको छ। अबदेखि घरजग्गा कारोबार गर्दा खरिदकर्ता र बिक्रीकर्ताको बैंक स्टेटमेन्ट र केवाइसी फारम अनिवार्य रुपमा पेश गर्नुपर्नेछ। भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयले मनी लाउन्डरिङ्ग निवारण ऐन २०६४ को दफा ७ (न) को उपदफा (२) अनुसार सम्पत्ति शुद्धीकरण तथा आतंकी क्रियाकलाप नियन्त्रणसम्बन्धी निर्देशन २०८२ जारी गर्दै यो व्यवस्था लागू गरेको हो। मालपोत तथा भूमिसुधार कार्यालयहरूलाई पनि कार्यान्वयनका लागि निर्देशन दिइसकिएको छ।

नेपाल सरकारले बैंक तथा वित्तीय संस्थामा “उल्लेख्य स्वामित्व” को परिभाषा परिमार्जन गरेको छ। अब एक प्रतिशत वा सोभन्दा बढी पूँजी स्वामित्व हुने व्यक्तिहरूलाई पनि उल्लेख्य स्वामित्वको रुपमा मानिनेछ। यसअघि यो सीमा दुई प्रतिशत थियो। यसले साना लगानीकर्तालाई समेत नियामक निगरानीमा ल्याउने र पारदर्शिता अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्य राखेको छ।

विपक्षी दलहरूले विगत १८ वर्षमा गृहमन्त्री बनेका १४ नेताहरूको भूमिकामाथि छानबिन गर्न उच्चस्तरीय समिति गठनको प्रस्ताव गरेका छन्। २०६४ को श्रम ऐन कार्यान्वयनमा लापरबाही र भिजिट भिसाको दुरुपयोग गर्दै अवैध रूपमा नेपालीलाई विदेश पठाइएको आरोपमा यो प्रस्ताव आएको हो। खगराज अधिकारी गृहमन्त्रीको हैसियतबाट बर्खास्त भएपछि यो विवाद झनै चुलिएको छ। हजारौं नेपाली श्रमिक प्रभावित भएकाले दोषीमाथि कारबाही र जवाफदेहीको माग चर्किएको छ।

नेप्सेमा गिरावट, लगानीकर्तामा अन्योल: प्रविधिक संकेत नकारात्मक, म्युचुअल फण्डतर्फ झुकाव नेपालको पूँजी बजारमा फेरि अन्योलता बढ्दै गएको छ। बजेट, मौद्रिक नीतिको समिक्षा र सकारात्मक सन्देशकाबीच समेत मंगलबार नेप्से परिसूचकमा ठूलो गिरावट आएको छ। यसले लगानीकर्ताको मनोबलमा थप दबाब सिर्जना गरेको छ। साताको दोस्रो कारोबार दिन नेप्से सूचक ३५.७३ अंकले घट्दै २६५८.९३ विन्दुमा पुगेको छ। अघिल्ला दुई दिन सामान्य सुधार देखिए पनि मंगलबारको गिरावटले बजार फेरि दबाबमा आएको संकेत दिएको हो। कारोबारमा रहेका २४८ कम्पनीमध्ये २१४ कम्पनीको शेयरमूल्य घटेको छ भने जम्मा ३४ कम्पनीको शेयर मूल्यमा वृद्धि देखिएको छ।

दरमखोला हाइड्रो इनर्जी लिमिटेडलाई नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) बाट IPO विवरणपत्र प्रकाशनको स्वीकृति प्राप्त भएको छ। कम्पनीले कुल ३२ लाख ५० हजार कित्ता सेयर, प्रतिकित्ता रू. १०० मा निष्काशन गर्दैछ, जुन कुल पूँजीको ३८.३३ प्रतिशत हो। इन्फोमेरिक्स क्रेडिट रेटिङ नेपालले [IRN BB-(IS)] रेटिङ दिएको छ। लक्ष्मी सनराइज क्यापिटल लिमिटेड निष्काशन तथा बिक्री प्रवन्धक हुनेछ। स्वीकृति मिति २०८२/०२/२० मा प्रदान गरिएको हो।

मंगलबार, जेठ २० गते नेपाली बजारमा सुन र चाँदीको मूल्य उल्लेख्यरूपमा बढेको छ। छापावाल सुन प्रतितोला २ हजार ९०० रुपैयाँले बढेर १ लाख ९२ हजार ७०० रुपैयाँमा पुगेको छ। चाँदी पनि ५५ रुपैयाँले बढेर प्रतितोला २ हजार ४५ रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ।

हिमालयन लाइफ इन्स्योरेन्सले अघिल्लो आर्थिक वर्षको नाफाबाट प्रस्ताव गरिएको ८ प्रतिशत नगद लाभांश पारित गर्न असार १० गते आठौँ वार्षिक साधारण सभा आह्वान गरेको छ। सभामा लेखापरीक्षक नियुक्ति र प्रबन्धपत्र संशोधनको अधिकार दिने प्रस्ताव समेत पारित गरिनेछ। जेठ २७ गतेसम्मको कायम शेयरधनीहरुले लाभांश पाउनेछन्।

विकास हाइड्रोपावर लिमिटेडको आईपीओमा आवेदन दिन आज (जेठ २०) अन्तिम दिन हो। कम्पनीले आयोजना प्रभावित गोरखाको धार्चे गाउँपालिका र वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीका लागि जेठ ६ गतेदेखि आईपीओ निष्काशन सुरु गरेको हो। कुल ४४ लाख ५४ हजार ५९६ कित्ता शेयरमध्ये ९ लाख ९ हजार १०१ कित्ता स्थानिय बासिन्दा, ३ लाख ५४ हजार ५५० कित्ता वैदेशिक नेपाली, ७० हजार ९१० कित्ता कर्मचारी, १ लाख ७७ हजार २७५ कित्ता सामूहिक लगानी कोष र २९ लाख ४२ हजार ७६० कित्ता सर्वसाधारणका लागि छुट्याइएको छ। न्यूनतम १० र अधिकतम १० हजार कित्तासम्म आवेदन दिन सकिनेछ। बिक्री प्रबन्धक प्रभु क्यापिटल लिमिटेड हो। कम्पनीलाई इक्रा नेपालले “BBB-” रेटिङ्ग दिएको छ। ४.५५ मेगावाटको आयोजनाको साधारण लगानी फिर्ता हुने अवधि ७ वर्ष ३ महिना र छुटमा १० वर्ष ९ महिना रहेको छ।

नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर डा. विश्वनाथ पौडेलले केही सीमित व्यक्तिहरुले ठूलो परिमाणमा ऋण लिएको आशंका व्यक्त गरेका छन्। एक अध्ययन अनुसार ०.०१ प्रतिशत ऋणीले ३.९ प्रतिशत ऋण लिएको देखिएपछि उनले बाफिया कानुनमार्फत यसमा स्पष्ट व्यवस्था गर्न सांसदहरुलाई आग्रह गरे। उनले सञ्चालक, ऋण अधिकार, र बैंक–व्यवसाय छुट्टयाउने कुरामा कानुनी परिभाषा आवश्यक भएको बताए ।

हाइड्रोइलेक्ट्रिसिटी इन्भेष्टमेन्ट एण्ड डेभलपमेन्ट कम्पनी लिमिटेड (HIDCL) ले प्रमुख कार्यकारी अधिकृतमा श्री प्रवेश विक्रम थापालाई ४ वर्षका लागि नियुक्त गरेको छ। निर्णय २०७९ सालको २१७ औं सञ्चालक समितिको बैठकमा २०८२/०२/१५ मा गरिएको हो र २०८२/०२/१६ बाट लागू हुनेछ भनी नेप्सेलाई जानकारी दिइएको छ।

च्याटबोटसँग संवेदनशील जानकारी सेयर नगर्न विज्ञहरूको चेतावनी काठमाडौं — कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रणालीहरूमध्ये च्याटबोटहरू सहायक र व्यवहारिक जस्तो देखिए पनि, विज्ञहरूले यस्ता प्रविधिहरूसँग संवेदनशील जानकारी सेयर नगर्न कडा चेतावनी दिएका छन्। न्यूयोर्क पोस्टको रिपोर्ट अनुसार, क्लीभल्यान्ड क्लिनिकको तथ्यांकले पाँचमध्ये एक अमेरिकीले स्वास्थ्य सम्बन्धी सल्लाहका लागि एआई च्याटबोटको प्रयोग गरेको देखाएको छ। यस्तै, टेब्रा नामक संस्थाको २०२३ को सर्वेक्षणले करिब २५ प्रतिशत अमेरिकीहरूले परम्परागत थेरापीको सट्टा च्याटबोट रोज्ने संकेत दिएको थियो। यसले एआईप्रतिको आकर्षण बढेको देखाउँछ तापनि विज्ञहरू भने सचेत गराउँछन् कि यस्ता प्रणालीहरू चिकित्सक होइनन्, न त तिनीहरूले गोपनीयता सुनिश्चित गर्छन्।

शिवश्री हाइड्रोपावर लिमिटेडको स्वतन्त्र सञ्चालकमा जनक क्षेत्री नियुक्त शिवश्री हाइड्रोपावर लिमिटेडले कम्पनीको सञ्चालक समितिमा स्वतन्त्र सञ्चालकको रुपमा श्री जनक क्षेत्रीलाई नियुक्त गरेको छ। कम्पनीको २०८१ साल जेठ १५ गते ९बुधवार० बिहान ११स्०० बजे बसेको सञ्चालक समितिको बैठकले उक्त निर्णय गरेको हो। कम्पनीले जनक क्षेत्रीलाई नियमनकारी निकायहरूको नियमअनुसार स्वतन्त्र सञ्चालकको रूपमा नियुक्त गरिएको जानकारी नेपाल स्टक एक्सचेन्जलाई पत्रमार्फत दिएको छ। क्षेत्री गा।पा। वडा नं। ४, गुनपा, गाजोफिकर, धादिङ निवासी हुन्।

बैंकिङ प्रणालीबाट राष्ट्र बैंकले ७० अर्ब रुपैयाँ खिच्ने बजारमा देखिएको तरलताको चाप घटाउन नेपाल राष्ट्र बैंकले आज बैंकिङ प्रणालीबाट ७० अर्ब रुपैयाँ खिच्ने भएको छ। दुई खर्ब १२ अर्ब रुपैयाँ परिपक्व नहुँदै राष्ट्र बैंकले ७० अर्ब संकलन गर्न निक्षेप संकलन उपकरणमार्फत बोलकबोलको प्रक्रिया सुरु गर्न लागेको हो। राष्ट्र बैंकले २१ दिन अवधिको लागि यो निक्षेप संकलन गरिन लागेको जनाएको छ। आज दिउँसो ३ बजेसम्म बोलकबोलको समय तोकिएको छ। न्यूनतम १० करोड रुपैयाँ र अधिकतम ५ करोडको भागमा विभाजन गर्दा बाँकी रकम निःशेष गरिने गरी आवेदन दिन सकिनेछ। निक्षेपको सावाँ तथा ब्याज असार ८ गते भुक्तानी गरिनेछ। बोलकबोल प्रतिस्पर्धात्मक हुने भएकाले ब्याजदर पनि प्रतिस्पर्धामार्फत निर्धारण हुनेछ। बैंक तथा वित्तीय संस्था वर्ग ‘क’, ‘ख’, र ‘ग’ ले मात्र बोलकबोलमा सहभागी हुन पाउनेछन्। बोलकबोल गर्ने संस्थाहरूले आफू जम्मा गर्न चाहेको रकम र ब्याजदर दशमलव पछिका चार अंकसम्म स्पष्ट रूपमा उल्लेख गर्नु पर्नेछ।

सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सको हकप्रद शेयरमा आवेदन दिने म्याद असार ३ गतेसम्म बढ्यो काठमाडौं — सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड (SNLI) ले बैशाख ३० गतेदेखि निष्काशन तथा बिक्री खुला गरेको हकप्रद शेयरमा आवेदन दिने म्याद असार ३ गतेसम्म लम्ब्याएको छ। कम्पनीले हाल कायम १ कित्ता शेयर बराबर ०.२७ कित्ताको अनुपातमा हकप्रद शेयर निष्काशन गरिरहेको हो। यस अनुसार कम्पनीले १ अर्ब ६ करोड ९६ लाख ३२ हजार रुपैयाँ बराबरको, प्रतिकित्ता १०० रुपैयाँ अंकित मूल्यका १ करोड ६ लाख ९६ हजार ३२० कित्ता हकप्रद शेयर जारी गरेको छ।

सोमबार, जेठ १९ गते, नेपाली बजारमा सुनको मूल्य प्रतितोला एक हजार रुपैयाँले बढेर एक लाख ८९ हजार ८०० रुपैयाँ पुगेको छ। चाँदीको मूल्य पनि ५ रुपैयाँले बढेर प्रतितोला एक हजार ९९० रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ। पछिल्ला दिनमा दुवैको मूल्य बढ्दो क्रममा छ।

ट्रेड टावर लिमिटेडको आईपीओमा आवेदन दिने समय एक दिन थप काठमाडौं — ट्रेड टावर लिमिटेडले जारी गरेको प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) मा आवेदन दिने म्याद एक दिन थप गरिएको छ। बिक्री प्रबन्धक एलएस क्यापिटलका अनुसार आइतबार जेठ १८ गते भोटो जात्राको सार्वजनिक बिदा परेकाले आवेदन दिने समय अब जेठ २० गतेसम्म लम्ब्याइएको हो। यसअघि कम्पनीले आईपीओमा आवेदन दिनको लागि अन्तिम म्याद जेठ १९ गते तोकेको थियो। तर सार्वजनिक बिदा परेकाले अब इच्छुक लगानीकर्ताले एक दिन थप गरी सोमबारसम्म आवेदन दिन सक्नेछन्। ट्रेड टावर लिमिटेडले ८१ करोड ५६ लाख रुपैयाँ बराबरको जारी पुँजीमध्ये ४८.६९६ प्रतिशत अर्थात् ३९ करोड ७१ लाख ६९ हजार रुपैयाँ बराबरको ३९ लाख ७१ हजार ६९३ कित्ता शेयर निष्काशन गर्न धितोपत्र बोर्डबाट स्वीकृति पाएको हो।

पुँजी बजार सुदृढीकरणका लागि प्रविधि र सुशासनमा प्रशिक्षण कार्यक्रम सम्पन्न नेपाल स्टक एक्सचेन्ज लिमिटेड (नेप्से) र स्टक ब्रोकर एसोसिएसन अफ नेपालको संयुक्त पहलमा पूँजी बजार सुदृढीकरणका लागि प्रविधि, सुशासन र अनुपालन विषयमा एक दिवसीय प्रशिक्षण कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। कार्यक्रममा ब्रोकर तथा डिलर कम्पनीहरूका प्रमुख कार्यकारीहरू र आईटी कर्मचारीहरूको उल्लेखनीय सहभागिता थियो। कार्यक्रममा नियामक र प्रविधिगत विषयमा कार्यपत्रहरू प्रस्तुत गरिँदा, बजारलाई पारदर्शी, सुरक्षित र दिगो बनाउने विषयमा गहन छलफल भयो।