Popular News
Stay informed and invest with latest NEPSE news and analysis.
१९ जुनमा स्विट्जरल्यान्डमा हुने हस्ताक्षर समारोहतर्फ अब विश्वको नजर छ। त्यहाँ इतिहासका कैयन् शान्ति सम्झौताहरूमा हस्ताक्षर भएको छ — र अब अमेरिका–इरानको नाम पनि त्यही सूचीमा थपिँदैछ। चार महिनाभन्दा बढीको रगत, बारुद र कूटनीतिक जोडघटाफटपछि शान्तिको बिहानी आएको छ। तर यो शान्ति कति दिगो हुन्छ, इजरायल–लेबनान तनावले यसलाई कत्तिको चुनौती दिन्छ — त्यो प्रश्नको जवाफ भने आउने दिनहरूले मात्र दिनेछन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार यो मुद्दाको अन्तिम फैसला केवल केही व्यवसायीको भविष्यसँग मात्र सम्बन्धित छैन, बरु नेपालको वित्तीय प्रणालीमा सुशासन र नियामकीय जवाफदेहिताको वास्तविक परीक्षणका रूपमा समेत हेरिएको छ।
स्ट्रेट अफ होर्मुज विश्वको एउटा अत्यन्त रणनीतिक जलमार्ग भएकाले सम्भावित सम्झौताले अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा मूल्य स्थिरता ल्याउने र समग्र विश्व अर्थतन्त्रमा सकारात्मक असर पार्ने विश्लेषकहरूको अपेक्षा छ। तथापि इरानको हिचकिचाहटलाई मध्यनजर गर्दा सम्झौता ठीक यही समयसीमाभित्र पूर्ण हुन्छ कि हुँदैन भन्ने प्रश्न भने अझै अनुत्तरित नै छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यी सबै समस्याहरूको समाधानका लागि नेपाल सरकार, ऊर्जा मन्त्रालय, अर्थ मन्त्रालय, विद्युत नियमन आयोग र नेपाल धितोपत्र बोर्डले समन्वयमा काम गर्नुपर्छ। जलविद्युत कम्पनीहरूका लागि साधारण सेयरको सट्टा उपयुक्त वित्तीय उपकरण (परियोजना बन्ड वा पूर्वाधार बन्ड) विकास गर्ने, आयोजना हस्तान्तरणपछि कम्पनी सञ्चालनको स्पष्ट कानुनी ढाँचा बनाउने, र एकै उद्देश्यका लागि पुनः सार्वजनिक निष्काशनमा रोक लगाउने विषय प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने उनीहरू बताउँछन्। यी सैद्धान्तिक प्रश्नहरूको जवाफ नखोजिए नेपालको पुँजी बजारमाथिको विश्वास नै खतरामा पर्न सक्छ — र त्यसको सबैभन्दा ठूलो मार सर्वसाधारण लगानीकर्ताले बेहोर्नुपर्नेछ।
विशेषज्ञहरू स्पष्ट छन् — नेपालको सेयर बजारले अर्थतन्त्रको वास्तविक क्षेत्रलाई अझै प्रतिबिम्बित गर्न सकेको छैन। इक्विटी क्राउडफन्डिङ, डेरिभेटिभ बजार र वस्तु विनिमय बजारजस्ता नयाँ उपकरणहरू थप्दै, वित्तीय साक्षरता बढाउँदै र नियामक संस्थाहरूलाई साँच्चिकै स्वायत्त बनाइएमा मात्र पुँजी बजारले नेपालको आर्थिक वृद्धिमा अपेक्षित योगदान दिन सक्नेछ। सुधारको यो एजेन्डा अब कागजमा मात्र सीमित रहनु हुँदैन — कार्यान्वयनको समय आइसकेको छ।
विज्ञहरू एकमत छन् — धितोपत्रसम्बन्धी कानुनमा तत्काल र कडा सुधार नगरिए यो प्रवृत्ति थप मौलाउने छ। र यसको मूल्य चुकाउने भनेको सधैँझैँ सर्वसाधारण लगानीकर्ता नै हुनेछन् — जो बजारमा भरोसा राखेर पैसा लगाउँछन् तर भित्रको खेलबाट सधैँ अनजान रहन्छन्। बजारको विश्वसनीयता जोगाउन नियामक निकायले अब थप ढिलाइ गर्न नहुने अवस्था आइसकेको छ।
यस जितसँगै मेक्सिकोले समूह 'ए' मा तीन अंकसहित शीर्ष स्थान ओगटेको छ। विश्वकप उद्घाटन खेलमा पराजित नभएको आफ्नो परम्परागत शृंखला पनि उसले कायमै राखेको छ। दक्षिण अफ्रिका भने दुई नियमित खेलाडी निलम्बनमा पर्ने भएकाले अर्को खेलमा थप चुनौतीपूर्ण परिस्थितिको सामना गर्नुपर्नेछ। उद्घाटन खेलमै यति नाटकीय घटनाक्रम भएपछि विश्वकप २०२६ कस्तो रोमाञ्चक हुने हो भन्ने अनुमान दर्शकहरू अहिलेदेखि नै गर्न थालिसकेका छन्।
सम्पत्तिको अत्यधिक केन्द्रीकरणमाथि आलोचकहरूको स्वर पनि उत्तिकै मुखर छ। एउटै व्यक्तिको हातमा यति विशाल आर्थिक शक्ति संकेन्द्रित हुनु स्वस्थ आर्थिक व्यवस्थाका लागि उचित हो कि होइन भन्ने बहस विश्वभर चलिरहेको छ। यी प्रश्नहरूको जवाफ जे होस्, इतिहासले आज मस्कको नाम एउटा नयाँ शिर्षकसहित दर्ज गरिसकेको छ — मानव सभ्यताकै पहिलो ट्रिलियनेयर।
इलाका प्रहरी कार्यालय बुटवलमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा प्रहरी उपरीक्षक जनकबहादुर शाहीले भने — लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी, दाङको विशेष अनुसन्धान ब्युरो र जिल्ला प्रहरीको संयुक्त टोलीले विकको घरमा छापा मार्दा बाला, लकेटसहितको सिक्री, कानपासा, झुम्का, औँठी, माला लगायत सुनचाँदीका गरगहना बरामद भएका छन्। पसल सञ्चालक र कामदार दुवैलाई आपराधिक विश्वासघात मुद्दामा थप अनुसन्धान जारी छ।
राष्ट्र बैंकका अनुसार यो कदमले वित्तीय कारोबारलाई डिजिटल प्रणालीसँग जोड्दै सरकारी सेवा भुक्तानीमा थप पारदर्शिता र सहजता ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
