Top News
Stay informed and invest with latest NEPSE news and analysis.
नेपाल धितोपत्र बोर्डले झापा इनर्जी लिमिटेडलाई प्राथमिक सेयर (आईपीओ) निष्कासनको अनुमति प्रदान गरेको छ। असार ३१ गते बोर्डबाट स्वीकृति पाएसँगै कम्पनीले कुल ९ करोड ५० लाख ४७ हजार ५ सय रुपैयाँ बराबरको ९ लाख ५० हजार ४७५ कित्ता सेयर सर्वसाधारणका लागि ल्याउने तयारी गरेको हो।
शाइन रेसुङ्गा बैंकको ८% ब्याजदरमा ऋणपत्र निष्काशन सुरु शाइन रेसुङ्गा डेभलपमेण्ट बैंक लिमिटेडले आज असार ३२ गतेदेखि १० वर्ष अवधिको ‘शाइन रेसुङ्गा डिबेञ्चर’ नामक ऋणपत्र निष्काशन तथा बिक्री खुला गरेको छ। वार्षिक ८ प्रतिशत ब्याजदरमा जारी हुने यो ऋणपत्र प्रतिकित्ता एक हजार रुपैयाँ अंकित मूल्यमा कुल १ अर्ब रुपैयाँ बराबरको १० लाख कित्ता हुनेछ।
हिमालयन बैंक लिमिटेडले आज (असार ३२ गते) बाट थप सार्वजनिक निष्काशन (एफपीओ) जारी गर्ने भएको छ। बैंक तथा वित्तीय संस्था सम्बन्धी ऐन, २०७३ अनुसार सर्वसाधारणको हिस्सा ३०% पुर्याउने उद्देश्यले बैंकले एफपीओ ल्याउने भएको हो। हाल २७.०१% सर्वसाधारण सेयर रहेको बैंकले अब १ अर्ब ४५ करोड २३ लाख रुपैयाँ बराबरको ९२ लाख ५० हजार कित्ता सेयर प्रतिकित्ता १५७ रुपैयाँमा निष्काशन गर्ने भएको छ। यसपछि बैंकको चुक्ता पूँजी २२ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँ पुग्नेछ।
सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को अन्त्यमा आएर फेरि पनि असारे विकासको शैली दोहोर्याएको छ। महालेखा नियन्त्रकको कार्यालयका अनुसार २९ असारसम्म पूँजीगत खर्च २ खर्ब ११ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ नाघेको छ, जुन ३१ जेठसम्मको १ खर्ब ४३ अर्बको तुलनामा ६७ अर्बले बढी हो। मात्र असार महिनामै ६७ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँ खर्च गरिएको देखिन्छ। यद्यपि, पूँजीगत खर्चको कुल लक्ष्य ३ खर्ब ५२ अर्बमध्ये अहिले सम्म ५९.९८ प्रतिशत मात्र खर्च भएको छ, जसले सरकारको विकास खर्च सम्बन्धी प्रतिबद्धता पुनः असफल भएको देखाउँछ।
अपर हेवाखोला हाईड्रोपावर कम्पनी लिमिटेडको ३५ लाख ३० हजार कित्ता सेयरको लक-इन अवधि आजबाट समाप्त भएको छ। संस्थापक, स्थानिय बासिन्दा र कर्मचारीका लागि बाँडफाँड गरिएका सेयर आजदेखि खरिदबिक्री गर्न मिल्ने भएको हो। यद्यपि, सञ्चालक तथा उच्च व्यवस्थापन तहका कर्मचारीहरूले भने अझै सेयर बेचबिखन गर्न नपाउने कम्पनीले जनाएको छ।
बरुण हाइड्रोपावरको १:१ हकप्रद शेयर बिक्री खुला, साउन १९ सम्म आवेदन दिन सकिने बरुण हाइड्रोपावर कम्पनी लिमिटेड (BARUN) ले आज असार ३१ गतेदेखि १:१ अनुपातमा हकप्रद शेयर निष्कासन खुला गरेको छ। कम्पनीले हाल कायम १ कित्ता बराबर १ कित्ता दरले, प्रतिकित्ता १०० रुपैयाँमा ५३ लाख ५८ हजार १५० कित्ता हकप्रद शेयर जारी गर्दैछ। यसका लागि जेठ २२ गते बुकक्लोज गरिएको थियो, जसअनुसार जेठ २१ गतेसम्म कायम शेयरधनीले साउन १९ गतेभित्र आवेदन दिन सक्नेछन्।
श्री इन्भेष्टमेन्ट एण्ड फाइनान्स कम्पनी लिमिटेडले आफ्ना ६ हजार कित्ता संस्थापक शेयर सर्वसाधारणमा बिक्रीको लागि सार्वजनिक रूपमै खुला गरेको छ। यसअघि कम्पनीले हालका संस्थापक शेयरधनीलाई अग्राधिकारसहित शेयर खरिदको अवसर प्रदान गरे पनि अपेक्षित संख्यामा आवेदन नआएकोले उक्त शेयर अब आम नागरिक तथा इच्छुक संस्थागत लगानीकर्ताका लागि खुला गरिएको हो।
बजार घट्दा लगानीकर्ता सतर्क, ब्रोकरको भूमिका विवादित, नेप्सेमा ३५ अंकको गिरावट मौद्रिक नीतिपछि उत्साहित देखिएको शेयर बजार सोमबार भने ३५.०९ अंकले घटेर २७२५.७१ विन्दुमा झरेको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार यो गिरावटलाई ‘टेक्निकल रिभर्सल’ को संकेत मानिएको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको लगानीमैत्री मौद्रिक नीतिपछि आइतबार बजारमा उत्साह देखिएको थियो। तर, लगानीकर्ताहरूले 'बाय द रुमर, सेल द न्यूज' रणनीति अपनाउँदै नाफा सुरक्षित गर्न थालेपछि बजारमा दबाब सिर्जना भयो। विश्लेषकहरूका अनुसार आइतबार बजारले ‘सुटिङ स्टार’ क्यान्डल बनाएको थियो जुन रिभर्सलको क्लासिक संकेत हो। सोमबार ग्याप फिल हुँदै बजार सो सपोर्टभन्दा तल बन्द भएको छ, जसले कमजोरी झल्काउँछ।
बन्दीपुर केबलकार एन्ड टुरिजम लिमिटेडले तनहुँ र गोरखा जिल्लाका आयोजना प्रभावित स्थानीयहरूलाई ५ लाख ६६ हजार कित्ता र वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीहरूलाई ५ लाख २९ हजार ४०० कित्ता आईपीओ श्रावण ६ गतेदेखि निष्कासन गर्दैछ। स्थानीयको लागि आवेदन श्रावण २० गतेसम्म खुला हुनेछ भने वैदेशिक नेपालीका लागि श्रावण ९ गतेसम्म (आवश्यक भएमा भदौ २० सम्म) खुला रहनेछ। कम्पनीले २ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँको २०.७०६७% शेयर सर्वसाधारणका लागि निष्कासन गर्नेछ। निष्कासन प्रबन्धक नेपाल एसबीआई मर्चेन्ट बैंकिङ लिमिटेड रहेको छ भने कम्पनीको रेटिङ ‘CARE-NP BB (Is)’ रहेको छ। परियोजना राष्ट्रिय प्राथमिकतामा परेको केबलकार तथा होटल निर्माणमा केन्द्रित छ।
सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले असार २३ देखि बिक्रीमा ल्याएको २ लाख २४ हजार ७२८ कित्ता बाँकी हकप्रद शेयरको लिलामीमा आवेदन दिन आज असार ३० अन्तिम दिन हो। लिलामीमा संस्थापक समूहका ८० हजार २२२ कित्ता (लकइनमा) र सर्वसाधारणका १ लाख ४४ हजार ५०६ कित्ता (४ हजार ४९ कित्ता लकइनमा) शेयर रहेका छन्। यी शेयरहरू हकप्रद बाँडफाँटपछि बाँकी परेका थिए।
ऊर्जा मन्त्रालयले नेपाल विद्युत् प्राधिकरणलाई १० अर्ब रुपैयाँको अल्पकालीन आन्तरिक ऋण उठाउन अन्ततः स्वीकृति दिएको छ। यसअघि नै अर्थ मन्त्रालयले सहमति दिए पनि ऊर्जा मन्त्रालयमा प्रक्रियागत ढिलाइ भएको थियो। अब प्राधिकरणले चालु आर्थिक वर्षभित्रै सरकारी बैंकहरुमार्फत ५ अर्ब उठाउनेछ भने बाँकी ५ अर्ब अर्को वर्षमा निजी बैंकसमेत समावेश गरेर उठाउने योजना छ। यो ऋण प्राधिकरणमा देखिएको नगद अभाव र ११ अर्ब ६१ करोड बराबरको ठेकेदार भुक्तानी गर्नका लागि हो।
मौद्रिक नीतिले शेयर बजारलाई उकास्यो: नेप्से २९ अंकले उकालो, कारोबार ११ अर्ब नाघ्यो नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको आगामी आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को मौद्रिक नीतिले शेयर बजारमा सकारात्मक तरंग ल्याएको छ। मौद्रिक नीतिपछि आइतबार खुलेको बजारमा नेप्से सूचक २९.०० अंकले बढेर २७६०.८० विन्दुमा बन्द भएको छ। दिनभर उकालो लाग्ने क्रम जारी रहँदा सूचक इंट्राडेमा ६६ अंकसम्म उकालो लागेको थियो।
सिदार्थ बैंकले १ अर्ब रुपैयाँ बराबरको "१०% सिदार्थ बैंक डिबेन्चर २०९०" निजी स्थानमार्फत जारी गरेको छ। ७ वर्ष अवधिको यो डिबेन्चरले वार्षिक १०% निश्चित ब्याज दिनेछ। डिबेन्चर सर्वसाधारणका लागि नभई संस्थागत लगानीकर्ताका लागि जारी गरिएको हो। यसलाई ICRA नेपालले "ICRANP IR BBB+" रेटिङ दिएको छ भने एनएमबी क्यापिटल निष्काशन व्यवस्थापक रहेको छ। यसबाट बैंकको दीर्घकालीन पूँजी तथा तरलता स्थिति मजबुत हुने अपेक्षा गरिएको छ।
राष्ट्र बैंकद्वारा ६० करोड संस्थागत निक्षेपका लागि प्रस्ताव आह्वान नेपाल राष्ट्र बैंकले उपदान तथा पेन्सन कोषमा रहेको ६० करोड रुपैयाँ संस्थागत निक्षेपका रूपमा लगानी गर्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट प्रस्ताव माग गरेको छ। यो रकम ३६६ दिनको अवधिका लागि असार २९ गतेसम्म प्रस्ताव पेश गर्न सकिनेछ, जसमा वाणिज्य बैंकका लागि ४८ करोड, विकास बैंकका लागि ९ करोड र फाइनान्स कम्पनीका लागि ३ करोड रुपैयाँ छुट्याइएको छ। प्रस्तावमा संस्थाले राख्न चाहेको रकम र दिन चाहेको ब्याजदर उल्लेख गर्नुपर्नेछ।
हालको विवरण अनुसार ग्लोबल आइएमई, हिमालयन र एनआइसी एशिया बैंकले सबैभन्दा धेरै नन बैंकिङ्ग सम्पत्ति राखेका छन्, जसले बक्यौता ऋणबाट सम्पत्ति अधिग्रहण बढेको संकेत दिन्छ। नबिल र एनएमबी बैंक पनि उच्च सम्पत्तिका साथ दोस्रो स्थानमा छन्। विपरीत, नेपाल बैंक र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको नन बैंकिङ्ग सम्पत्ति निकै कम छ, जसले तिनीहरूको ऋण पोर्टफोलियो राम्रो रहेको देखाउँछ। स्ट्यान्डर्ड चार्टर्डले शून्य नन बैंकिङ्ग सम्पत्ति देखाएको छ। समग्रमा, उच्च नन बैंकिङ्ग सम्पत्ति क्रेडिट जोखिम संकेत हुनसक्छ र यस्ता सम्पत्तिको प्रभावकारी व्यवस्थापन आवश्यक छ।
जेठ २०८२ मसान्तसम्म नेपालका ठूला वाणिज्य बैंकहरूले सशक्त मुनाफा कमाएका छन्। नबिल बैंक रु. ६.४१ अर्ब मुनाफासहित अगाडि छ भने ग्लोबल आइएमई (रु. ६.०४ अर्ब) र NIMB (रु. ५.६९ अर्ब) पछि छन्। अधिकांश बैंकहरूको नाफा रु. २ अर्बभन्दा माथि देखिन्छ। सबैभन्दा कम मुनाफा कुमारी बैंकको मात्र रु. ४८ करोड १९ लाख रहेको छ। समग्रमा, बैंकहरूको वित्तीय स्थिति सुदृढ देखिएको छ र आगामी वर्ष लाभांश वितरणको सम्भावना बलियो छ।
जेठ मसान्त २०८२ सम्ममा नेपालका वाणिज्य बैंकहरूको अन्य दायित्व उल्लेख्यरूपमा बढेको देखिएको छ। यसमा कर्जा नोक्सानी प्रावधान, सन्ड्री क्रेडिटर्स, ब्याज निलम्बन खाता र अन्य विविध दायित्वहरू समावेश छन्। सबैभन्दा बढी अन्य दायित्व भएको बैंक एनआईएमबी (६८.६३ अर्ब रुपैयाँ) हो, त्यसपछि ग्लोबल (५८.५२ अर्ब) र नबिल (५५.४६ अर्ब) छन्। नबिलले सबैभन्दा बढी सन्ड्री क्रेडिटर्स (२५.८८ अर्ब) रिपोर्ट गरेको छ भने एनआईएमबी र ग्लोबलमा अत्यधिक ‘अन्य’ दायित्व उल्लेख गरिएको छ। कर्जा जोखिम व्यवस्थापनमा सतर्कता देखिए पनि ‘अन्य’ दायित्वमा भएको वृद्धिले वित्तीय पारदर्शिता र नियमनको आवश्यकता देखाउँछ।
जेठ मसान्तसम्ममा, नेपाली वाणिज्य बैंकहरूमा बचत र निश्चित निक्षेपमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको देखिएको छ। ग्लोबल आइएमई बैंक, नबिल बैंक र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक क्रमशः सबैभन्दा बढी निक्षेप ओगट्ने बैंक बनेका छन्। बचत निक्षेप अधिकांश बैंकको प्रमुख हिस्सा बनेको छ भने निश्चित निक्षेपले पनि उल्लेखनीय अंश ओगटेको छ। हाल निक्षेप र कल निक्षेपको अंश तुलनात्मक रुपमा न्यून देखिन्छ। कुल निक्षेपमध्ये ९५ प्रतिशतभन्दा बढी घरेलु स्रोतबाट आएको छ भने विदेशी निक्षेप अझै न्यून छ। यो संरचनाले बैंकिङ क्षेत्रमा बढ्दो विश्वास, दीर्घकालीन बचत प्रवृत्ति, र गैरआवासीय नेपालीहरूलाई लक्षित गरी विदेशी मुद्रा प्रवाह बढाउने सम्भावना संकेत गर्छ।
